قاسم اشبیلی

قاسم اشبیلی . [ س ِ اِ ] (اِخ ) ابن محمدبن یوسف بن محمدبن ابی یداس برزالی اشبیلی دمشقی، مشهور به علم الدین برزالی و مکنی به ابومحمد (٦٦٥ -٧٣٩ هَ . ق . / ١٢٧٦ - ١٣٣٩م ). محدث و مورخ است در شهر اشبیلیه در دمشق متولد شد و از مصر و حجاز دیدن کرد و کتابی در تاریخ تألیف نمود. این کتاب خطی است و پیوند تاریخ ابی شامه است که آن را به سال ٧٣٨ هَ . ق . میرساند و نام کسانی را که حدیث از آنان شنیده و کسانی را که به وی اجازه ٔ سفر داده اند به ترتیب آورده است و اینان در حدود سه هزار تن میشوند و شرح احوال ایشان را در دو کتاب به نام «مطول » و«مختصر» گرد آورده است . و نیز او راست : «الوفیات » خطی، «الشروط» خطی، «ثلاثیات من مسند احمد» خطی، «مختصر الماءة السابعة» خطی، «العوالی المسندة» خطی، «مجامیع» و تعالیق و حواشی فراوان دیگر. وی مردی دانشمند و خوش اخلاق و خوش محضر بود و تولیت مشیخه ٔ نوری و مشیخه ٔ دارالحدیث دمشق با وی بود. کتابهای خود و قسمتی از املاک خوب خود را برای امور خیر وقف کرد و در حال احرام در خلیص بین مکه و مدینه وفات یافت . وی منسوب است به برزاله از طوائف بربر. رجوع به فوات الوفیات ج ٢ ص ١٣ و البدر الطالع ج ٢ ص ٥١ و تذکرة الحفاظ ج ٤ ص ٢٨٣ و ذیل طبقات الحفاظ ١٨ و غربال الزمان خطی و ابن الوردی ج ٢ ص ٢٣٧ و آداب اللغه ج ٣ ص ١٧٢ والبدایه والنهایه ١٤:١٨٥ والنعیمی ج ١ ص ١١٢ و درر الکامنه ج ٣ ص ٢٣٧ و زرکلی چ ٢ ج ٦ ص ١٧ و قاموس الاعلام ترکی و نیز برزالی شود.