قالیقلا

قالی قلا. [ ق َ ] (اِخ ) شهری است در ارمنستان کبیر از نواحی خلاط از نواحی منازجرد از نواحی ارمنستان چهارم . احمدبن یحیی گوید: از عهد انوشیروان هنوز ارمنستان بدست ایرانیان بود تا اسلام آمد. و این کشوردچار اختلال و نابسامانی و شبیه ملوک الطوائفی می بود تا آنکه ارمینیاغس یکی از مردم ارمنستان زمام حکومت آنجا را در دست گرفت و به اختلافات پایان بخشید. پس از وی زنی به حکومت رسید به نام قالی و شهری ساخت و آن را قالی قاله نامید که معنای آن احسان قالی است و مجسمه ٔ خود را بر یکی از دروازه های شهر نصب کرد. عرب این شهر را قالیقلا نامیدند. شاعری گوید : سیصبح فوقی اقتم الریش واقعاً بقالی قلا او من وراء دبیل . بطلمیوس گوید: طول این شهر ٦٠ درجه و عرض آن ٣٨درجه زیر ١٤ درجه از سرطان است و گویا در اقلیم پنجم باشد. ابوعون در زیج خود گوید: قالی قلا در اقلیم چهارم است . طول آن ٦٣ درجه و ٢٥ دقیقه و عرض آن ٣٨ درجه است . در قالی قلا فرشی بافته میشود که آن را قالی نامند و قالی نسبت اختصاری است به شهر قالی قلا. (معجم البلدان ج ٧ ص ١٧) (نزهةالقلوب ج ٣ ص ٩٧). ابن خلکان از سمعانی روایت کند که قالی قلا از اعمال دیاربکر است و نیز ابن خلکان گوید: در تاریخ سلجوقیه ٔ عماد کاتب اصفهانی آمده است که قالی قلا ارزن الروم است .

قالیقلا. (اِخ ) (جبال ...) که در قالیقلا قرار دارد و آب ارس که از جنوب بشمال میرود. از کوههای قالیقلا و ارزن الروم برمیخیزد. (نزهةالقلوب ج ٣ ص ٢١٢). آب کراران از کوههای قالیقلا برمیخیزد و در ولایت گرجستان در میان شهر تفلیس گذشته به اران میرسد. (نزهةالقلوب ج ٣ ص ٢١٨). میان این شهر تا تفلیس سی فرسنگ فاصله است .