قریش

لاِیلافِ قُرَیْش واژه «قریش» به طورى که بسیارى از مفسران و ارباب لغت گفته اند: در اصل، به معناى نوعى از حیوانات بزرگ دریایى است، که هر حیوانى را به آسانى مى خورد! این عبارت از «ابن عباس» معروف است که وقتى از او سؤال کردند: چرا قریش را «قریش» مى نامند؟در پاسخ چنین گفت: لِدابَّة تَکُوُنُ فِى الْبَحْرِ مِنْ أَعْظَمِ دَوّابِّ یُقالُ لَها الْقُرَیْشُ، لا تَمُرُّ بِشَىْء مِنَ الْغَثِّ وَ السَّمِیْنِ اِلاّ أَکَلَتْهُ!: «این به خاطر آن است که در اصل نام حیوانى از بزرگ ترین حیوانات دریا است، که به هیچ حیوان لاغر و چاقى نمى گذرد، مگر این که آن را مى بلعد»! سپس، از اشعار عرب براى سخن خود شاهد مى آورد. بنابراین، انتخاب این نام براى قبیله فوق، به خاطر قدرت و قوت این قبیله، و سوء استفاده هایشان از این قدرت بوده است. ولى، بعضى آن را از مادّه «قَرْش» (بر وزن فرش) به معناى «اکتساب» دانسته اند; چرا که این قبیله غالباً به تجارت و کسب مشغول بودند. بعضى نیز، این ماده را به معناى «بازرسى و تفتیش» مى دانند، و از آنجا که «قریش» از حال حجاج خبر مى گرفتند، و گاه به کمک آنها مى شتافتند، این واژه براى آنها انتخاب شده.(15)