قطب الدین راوندی

قطب الدین راوندی . [ ق ُ بُدْ دی ن ِ وَ ] (اِخ ) سعیدبن هبةاﷲبن حسن، مکنی به ابومحسن یا ابوالحسین . از علماء و محدثان و مفسران بزرگ شیعه است . وی از شیخ طبرسی و عمادالدین طبری و سید مرتضی و سیدمجتبی رازی و پدر خواجه نصیر طوسی و جمعی دیگر روایت کرده و از مشایخ ابن شهرآشوب و شیخ منتخب الدین است . او راست : ١- آیات الاحکام، که به نوشته ٔ مؤلف الذریعه موافق آنچه از ریاض العلماء نقل شده همان فقه القرآن است، و به نوشته ٔ امل الآمل غیر آن است و به هرحال قطب راوندی نخستین کس است که به شرح و تفسیر آیات الاحکام پرداخته است . ٢- احکام الاحکام . ٣- الاختلافات الواقعة بین الشیخ المفید و السید المرتضی فی بعض المسائل الکلامیه، در این کتاب از نودوپنج مسئله ٔ اخلاقی یاد کرده است .٤- اسباب النزول، و این کتاب از مآخذ و مدارک بحار الانوار است . ٥- الاعراب (الاغراب ) فی الاعراب . ٦- ام القرآن . ٧- الانجاز فی شرح الایجاز. ٨- البحر. ٩- بیان الانفرادات . ١٠- تحفة العلیل فی الادعیة و الآحراز و الاداب . ١١- تفسیر القرآن، این کتاب به تفسیر قطب معروف است . ١٢- تهافت الفلاسفه، یک نسخه از این کتاب در کتابخانه ٔ رضویه ٔ مشهد موجود است . ١٣- جنی الجنتین فی ذکر ولد العسکریین . ١٤- جواهرالکلام فی شرح مقدمة الکلام . ١٥- الخرائج و الجرائح . ١٦- خلاصة التفاسیر، این کتاب مشتمل بر ده مجلد است، مؤلف الذریعه از خلاصه ٔ فهرست کتابخانه های استانبول استظهار کرده که نسخه ٔ آن در کتابخانه ٔ علی پاشا که متصل به توپخانه است موجوداست . ١٧- الدعوات . ١٨- الرایع فی الشرایع. ١٩- زهر المباحثة و ثمر المنافثة. ٢٠- شرح العوامل الماءة. ٢١- شرح الکلمات الماءة لأمیرالمؤمنین . ٢٢- ضیاء الشهاب، و این شرحی است بر کتاب شهاب قاضی قعناعی . ٢٣- قصص الانبیاء. ٢٤- اللباب فی فضل . ٢٥- المزار. ٢٦- المستقصی فی شرح الذریعه، و این شرح ذریعه ٔ سید مرتضی است و سه مجلد است . ٢٧- المغنی فی شرح النهایة، این کتاب دارای ده جلد است و ظاهراً شرح نهایه ٔ شیخ طوسی است . ٢٨- منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ابن ابی الحدید در شرح خود بر این کتاب مناقشاتی دارد و گوید: وی نخستین شارح نهج البلاغه است ولی موافق تحقیق مستدرک الوسایل اولین شارح نهج البلاغه ابوالحسن بیهقی است .٢٩- الناسخ و المنسوخ من القرآن . ٣٠- نفثةالمصدور، و این کتاب مشتمل بر منظومات اوست . از اشعار اوست : بنوالزهراء آباء الیتامی اذاما خوطبوا قالوا سلاماً هُم ُ حجج الاله علی البرایا فمن ناواهم یلق الاثاما فکان نهارهم ابداً صیاما و لیلهم کما تدری قیاما. وی در روز چهارشنبه ١٤ شوال ٥٣٧ هَ . ق . در شهر قم درگذشت و در صحن بزرگ حضرت معصومه دفن شد، قبر وی تاکنون مشهور و مزار است . (روضات الجنات ) (قصص العلماء) (الذریعة) (ریحانة الادب ).