لازورد

لازورد. [ زْ / رَ وَ ] (اِ) لاجورد. لاژورد. رجوع به لاجورد شود : زمین جزع و دیوارها لازورد درش زر و بیجاده بر زر زرد. اسدی (گرشاسب نامه ص ٢٨٦ نسخه ٔ کتابخانه ٔ مؤلف ). چو بنهاد گردون ز یاقوت زرد روان مهره بر طارم لازورد. اسدی (گرشاسب نامه ). بنزدیک تابوت زرین مگرد که دیدی در آن خانه ٔ لازورد. اسدی (گرشاسب نامه ). و لوح از لازورد بر بالین مرد نهاده . (مجمل التواریخ ). صاحب الجماهر گوید : اللازورد، یسمی بالرومیة ارمیناقون کأنّه نسبة الی ارمینیة فان الحجر الارمنی المسهل للسوداء یشبهه و اللازورد یحمل الی ارض العرب من ارمینیة و الی خراسان و العراق من بدخشان و قیل العوهق هو اللازورد و هو فی شعر زهیر بخلافه : تراخی به حب الضحاء و قد رأی سماوة قشراء الوظیفین عوهق قیل الضحاء للابل مثل الغذاء للناس و السماوة اشخص . و قشراء الوظیفین النعامة. و العوهق الطویله و وزنه بالقیاس الی القطب سبعة و ستون و ثلثان و ربع و الجید منه یجلب من جبال کران وراء شعب بنجهیر و قال نصر معدنه قرب جبل البیحاذی ببدخشان و اعظم مایوجد من قطاعه عشر رطل و یبرد و یجلی و یطحن و یستعمل فی الاصباغ و مادام صحیحاً فانه یضرب الی لون النیل و ربما مال الی السواد وفی اکثر الحال یکون علی وجه المحکوک المجلو کواکب ذهبیة کالحباب و اذا سحق وهو برخاوته مؤاتی للطحن اشرق لونه و جاء منه صبغ مؤنق لایدانیه شی ُ من اشباهه . و قد یوجد منه فی معادن تعرف بتوث بنگ لعدة من شجر الفرصاد بها و هی قریبة من زروبان فی الندرة مالا یتخلف عن کراثی رخاوة و حسن مکسره و سائره مختلط بجوهر آخر مشبعالخضرةالفستقیة و نظن به انه دهنج الا ان وقره یعطی فی الاذابة عشرة دراهم فضة فیبطل به ذلک الظن لانهم قالوا فی استنزال الدهنج ان النازل منه نحاس و لا فضة واﷲ الموفق الجماهر فی معرفة الجواهر صص ١٩٥ - ١٩٦. و رجوع به لاژورد شود.