لنگرود
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
لنگرود. [ ل َ گ َ ] (اِخ ) موضعی در ١٦٠٧١گزی قم میان قم و شوراب (در طول راه آهن قم به کاشان )و بدانجا ایستگاه ترن باشد. رجوع به لنگه رود شود.
لنگرود. [ ل َ گ َ ] (اِخ ) (بخش ...) نام یکی از بخشهای پنجگانه ٔ شهرستان لاهیجان و حدود آن به شرح زیر است : از طرف شمال و باختر به بخش مرکزی لاهیجان، از خاور به دریای خزر و بخش رودسر و از جنوب به دهستان املش ازبخش رودسر. قسمت جنوبی بخش کوهستانی جنگلی و قسمتهای مرکزی و شمالی آن جلگه است . آب قرای بخش از استخر و چشمه سار و قسمتی از رودهای شلمان رود و لنگرود تأمین میگردد. محصول عمده ٔ آن برنج، ابریشم، چای، کنف، بنشن و صیفی است . راه شوسه ٔ لاهیجان به شهسوار از وسطاین بخش عبور میکند، به علاوه از لنگرود به بندر چمخاله و قصبه ٔ کومله و لیله کوه راه فرعی شوسه دارد. بخش لنگرود از ٨٥ آبادی بزرگ و کوچک تشکیل شده و جمعیت آن به اضافه ٔ سکنه ٔ شهر در حدود چهل هزار نفر است و قرای مهم این بخش عبارتند از: شلمان، دیوشل، نالکیاشر، بجارپس، فتیده، گلسفید، دریاسر، دریاکنار، ملاط، سیگارود و کیاکلایه . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٢).
لنگرود. [ ل َ گ َ ] (اِخ ) نام شهری کنار راه رامسر به لاهیجان میان کیاکلا و دیوشل، واقع در ٥٣٩٩٠٠گزی تهران، دارای پستخانه و تلگرافخانه . شهر کوچک لنگرود در ١٤هزارگزی لاهیجان و ١٣هزارگزی رودسر واقع شده است و مختصات جغرافیائی آن به شرح زیر است : طول ٥٠ درجه و ١٠ دقیقه و ٣٠ ثانیه و عرض ٣٧ درجه و ١١ دقیقه . جاده ٔ شوسه ٔ رشت به شهسوار از وسط شهر عبور کند و مغازه و بناهای معتبر در طرفین آن احداث شده است و نماینده ٔ کلیه ٔ ادارات دولتی به استثنای پادگان نظامی در این شهر وجود دارد. آب آشامیدنی سکنه از چاه و آنهائی که بضاعت دارند از چشمه ٔ لیله کوه که در سه هزارگزی جنوب شهر واقع است تأمین می گردد و مدتی است که اقداماتی برای لوله کشی آب لیله کوه شده و ممکن است به زودی عملی گردد. جمعیت لنگرود حدود ١٦هزار است و در حدود ١٢٠٠ باب خانه ٔ مسکونی و ٥٠٠ باب مغازه و دکان و ٧ مسجد دارد. روزهای شنبه و چهارشنبه بازار عمومی لنگرود است . در این شهر، یک دبیرستان و چهار دبستان پسرانه و دو دخترانه هست و کارخانه ٔ برق شهر در شرف تأسیس است . تعداد تلفن های شهری در حدود پنجاه است و کارخانه ٔ برنج پاک کنی و پیله خفه کنی دولتی دارد. از آثار قدیمی لنگرود یک بقعه به نام سیدحسین کیا و مسجدجامع است . پل آجری بین دو محله ٔ این شهر روی رودخانه نیز از ابنیه ٔ قدیمی است . قرای موبندان، بازارده، پلت کله، گلباغ چالکیاسر نزدیک و متصل به شهر میباشد. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ٢).