لنین
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
لنین . [ ل ِ ] (اِخ ) ولادیمیر ایلیچ الیانوف . متولد در دهم آوریل ١٨٧٠ م . در شهر سیمبیرسک اولیانو وسک کنونی، کنار ولگا. پدر وی ایلانیکالائیویچ اولیانوف اصلاً از مردم طبقه ٔ دوم شهر آستراکان و معلم دبیرستان بود. لنین کودکی و جوانی را در ناحیه ٔ ولگا و ایالات سیمبیرسک، کازان و سامارا گذراند و دانشکده ٔ حقوق کازان را به پایان رساند. در آغاز جوانی، برادر مهترش الکساندر، وی را به مسلک های سیاسی تندرو آن زمان هدایت کرد و خود به جرم سیاسی در اول مارس ١٨٨٧ م . گرفتار شد و خواهر او آنّا نیز همین سرنوشت را یافت . پس از اتمام تحصیل حقوق در ٣١ اوت ١٨٩٣ م . به پترزبورگ پایتخت روسیه تزاری رفت . در ٨ دسامبر ١٨٩٥ م . به جرم سیاسی زندانی شد و ١٤ ماه در زندان ماند و در ١٧ فوریه ٔ ١٨٩٧ م . او را به سیبری تبعید کردند و تا ٢٩ ژانویه ١٩٠٠ م . در تبعید بود. پس از آنکه آزاد شد در ١٦ ژوئیه ٔ ١٩٠٠ م . از روسیه هجرت و در سال ١٩٠٥ م . مردم روسیه را به تأسیس حکومت کارگران و دهقانان دعوت کرد و در پایان اکتبر ١٩٠٥ م . به روسیه بازگشت، اما بار دیگر در دسامبر ١٩٠٧ ناچار شد به خارجه هجرت کند و در این دو سفر در فرانسه، سویس، آلمان، انگلستان، سوئد و فنلاند اقامت داشت و چندی نیز در دانمارک و چکوسلواکی بود و بیشتر در ژنو میزیست و در ١٩١٤ م . در جنگ اول بین الملل چندی در اتریش در زندان بود. سرانجام پس ازانقلاب روسیه در ٢٧ مارس ١٩١٧ م . از شهر برن عازم روسیه شد و در سوم آوریل به دیار خود رسید و پس از کوششهای بسیار و زد و خوردهای حزبی، در ٢٦ اکتبر ١٩١٧ نخستین دولت شوروی سوسیالیستی را در روسیه تشکیل داد.وی در ٢١ ژانویه ٔ ١٩٢٤ م . در شهر گورکی به سکته ٔ دماغی درگذشت و جسد مومیائی شده ٔ وی را در مسکو در میدان سرخ در مقبره ای که برای او ساخته بودند گذاشتند.
لنین . [ ل ُ ی ُ ] (اِخ ) اگوست . علامه ٔ فرانسوی، مولد پاریس . وی را تألیفات و کارهای قابل ملاحظه ای درباره ٔ تاریخ و جغرافیای فرانسه است (١٨٤٤-١٩١١ م .).