متری
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
متری . [ م ِ ] (ص نسبی ) منسوب به متر. - دستگاه متری، سیستم متری ؛ به موجب قانونی که در سال ١٣٠٤ هَ . ش . (١٩٢٦ م .) از مجلس شورای ملی گذشت، سیستم متری در ایران رسمی شناخته شد و برابریهای آن بامقیاسهای ایرانی به طور تقریب به این شرح تعیین گردید: ١ - واحد وزن : ١٠ نخود یا ٢ درهم = ٢ گرم . یک مثقال یا ٥ درهم = ٥ گرم . یک سیر یا ٧٥ درهم = ٧٥ گرم . یک چارک یا ٧٥٠ درهم = ٧٥٠ گرم . یک سنگ یا ١٠٠٠ درهم = یک کیلوگرم . یک من یا ٣٠٠٠ درهم = ٣ کیلوگرم . یک خروار یا ٠٠٠، ٣٠٠ درهم = ٣٠٠ کیلوگرم . ٢ - واحد طول : یک گره = یک دسیمتر یک گز =یک متر. ٣ - واحد مساحت : یک قفیز = یک دکامتر مربع. یک جریب = یک هکتار. (هزار متر مربع). اوزانی که هنگام تصویب این قانون رواج داشت و هنوز هم رواج دارد (قطع نظر از اختلافات محلی ) اندکی با جدول مذکور فرق دارد و بدین شرح است . یک مثقال = ٤/٦٤ گرم = ٧١/٦ گرین انگلیسی . یک سیر = ١٦ مثقال = ٧٤/٢٤ گرم = ٢ آومن و ١٨٦ گرین (تقریباً ٧٥ گرم ). یک من تبریز = ٤٠ سیر = ٢/٩٧٠ کیلوگرم = ٦/٥٤٦٤ پوند. یک من شاه = ٢ من تبریز = ٥/٩٤ کیلو گرم = ١٣/٠٩٢٨ پوند. یک من ری = ٢ من شاه . = ١١/٨٨٠ کیلوگرم = ٢٦/٠١٨٥٦ پوند. یک خروار = ١٠٠ من تبریز = ٢٩٧/٠٠ کیلوگرم = ٦٥٤/٦٤ پوند. ٣ خروار = یک تن سبک (تقریباً) = ١٩٦٣/٩٢ پوند. ٣١٢ خروار = یک تن تقریباًو = ٢٢٩١/٢٤ پوند. یک ذرع = ١٦ گره = ٣٩ تا ٤٢ اینچ بنابر معمول محل . (فرهنگ فارسی معین ).و رجوع به مقیاسات شود.
متری . [ م ُ ] (ع ص ) کسی که کارها را پی در پی می کند و میان آنها مهلتی می دهد. (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء).