محمدعلیشاه

محمدعلیشاه . [ م ُ ح َم ْ م َ ع َ ] (اِخ ) پسر اکبر و ارشد مظفرالدینشاه قاجار. در ١٢٨٩ هَ . ق . در تبریز متولد شد و در آن شهر بسر برد و ولی عهدی پدر یافت . سه هفته قبل از مرگ مظفرالدین شاه به تهران وارد شد. و قانون اساسی را که در تاریخ ٢٠ ذیقعده ٔ ١٣٢٤ هَ . ق . پدرش آن را قبول و صحه گذاشته بود تصدیق و امضاء کرد. محمدعلی میرزا پس از مرگ مظفرالدین شاه جانشین پدر شد و پسر دوم خود سلطان احمدمیرزا را ولیعهد خویش قرار داد. در این عهدبواسطه ٔ برتری نفوذ سیاسی روس بر انگلیس محمدعلیشاه جانب روسها را میگرفت و انگلیسها که از فکر و نیت او آگاه بودند مزاحمت های گوناگونی برای وی ایجاد کردند. سرانجام به مخالفت با مشروطه و مجلس برخاست و بسبب دشمنی و اختلاف شدیدی که بروز کرده بود در روز سه شنبه ٢٣ جمادی الاولی ١٣٢٦ هَ . ق . مطابق با دوم تیر ١٢٨٧ خورشیدی شاه مجلس را به توپ بست و عده ای از نمایندگان و افراد سرشناس را دستگیر ساخت . پس از یک سال مشروطه خواهان مجدداً پیروز شدند و محمدعلی شاه با عده ای از همدستان خویش به سفارت روس پناهنده شد. و مجلس بعد از افتتاح و مشاوره محمدعلی شاه را از سلطنت خلعکرد و وی از سفارت روس در زرگنده به شهر اودسا در روسیه عزیمت کرد و آنجا اقامت گزید (٢٣ شعبان ١٣٢٧). وی سرانجام در ایتالیا در ٥٤سالگی جهان را بدرود گفت (١١ رمضان ١٣٤٣ هَ . ق . / فروردین ١٣٠٤ خورشیدی ).