محمود
/vâže/
لغتنامه دهخدا
(مَ) [ ع. ] (اِمف.) ستوده، ستایش کرده شده.<br>
فرهنگ فارسی معین
(مَ) [ ع. ] (اِمف.) ستوده، ستایش کرده شده.
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
محمود. [ م َ ] (ع ص ) نعت مفعولی از حمد، به معنای ستوده و ستایش کرده شده . (از اقرب الموارد). ستایش کرده شده . (منتهی الارب ). ستوده . مقابل نامحمود : بهتر کارها آن است که فاتحتی مرضی و عاقبتی محمود دارد. (کلیله و دمنه ). امیری بود ممدوح شعرا و محمود فضلا. (لباب الالباب ). تواضع گر چه محمود است و فضل بیکران دارد نشاید کردبیش از حد که هیبت را زیان دارد. سعدی . - محمودالحظ ؛ نیک بهره . نیکونصیب : با جمالی باهر و عرضی طاهر، مسعودالجد و محمودالحظ. (سندبادنامه ص ٢٥٠). - محمود گردانیدن ؛ ستوده کردن . - ◄ نیکو گردانیدن . بخیر کردن : تو آن شاهی که اندر شرق و در غرب جهود و کافر و گبر و مسلمان همی گویند در تسبیح و تهلیل که یارب عاقبت محمود گردان . (المعجم ). ◄ نیکوسیرت . ◄ (اِخ ) نامی از نامهای خدای تعالی . ستوده به همه ٔ زبانها. (مهذب الاسماء). ◄ از القاب حضرت محمد (ص ). ◄ نام فیلی است که ابرهه برای ویران کردن کعبه با خود به مکه آورده بود. (از اقرب الموارد).
محمود. [ م َ ] (اِخ ) ابن عبدالرحمان بن احمدبن محمد، مکنی به ابوالثناء و ملقب به شمس الدین اصفهانی فیلسوف متولد به سال ٦٧٤ هَ . ق . به اصفهان و متوفی به ٧٤٩ هَ .ق در قاهره . وی به دمشق و سپس به قاهره رفت و در قرافه ٔ اسکندریه خانقاهی برای وی بر پا کردند و همانجا بود و سرانجام به طاعون در قاهره درگذشت . او راست : تفسیر قرآن . تشیید القواعد. شرح فصول نسفی و غیره . (از الاعلام زرکلی ج ٣ ص ١٠١٥).
محمود. [ م َ ] (اِخ ) ابن عمربن محمد (محمود) بن منصور قاضی زنجی (ربنجنی ) سنجری (سجزی ). مؤلف کتاب مهذب الاسماء فی مرتب الحروف والاشیاء در لغت عربی به فارسی در بیست وهشت باب و هر باب نیز خودبه سه باب (مفتوح و مضموم و مکسور) تقسیم گردیده است و در تدوین آن از السامی فی الاسامی، کتاب الاسامی ودستوراللغه ٔ نطنزی استفاده کرده و بنابراین تألیف آن از نیمه ٔ دوم قرن ششم ببعد باید باشد. نسخه هایی از این کتاب در کتابخانه ٔ مدرسه ٔ عالی سپهسالار و سه نسخه در کتابخانه ٔ لغت نامه ٔ دهخدا موجود است . رجوع به فهرست مدرسه ٔ عالی سپهسالار (ج ٢ صص ٢٩٤ - ٢٩٧) شود.
مترادف و متضاد واژهدان
ستوده، ممدوح، ستایش شده (متضاد: نامحمود، ناستوده) نیک
فرهنگ نامهای فارسی
نام مردانه