مضرب

مضرب .[ م َ رَ ] (ع مص ) مصدر میمی است بمعنی «الضرب ». (ازمحیطالمحیط). رفتن در زمین به طلب رزق . (منتهی الارب ) (آنندراج ) (از ناظم الاطباء). و رجوع به ضرب شود.

مضرب . [ م َ رَ / رِ ] (ع اِ) استخوان با مغز. (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (ناظم الاطباء) (آنندراج ) (ازمحیطالمحیط). ◄ شمشیر. (منتهی الارب ) (ازاقرب الموارد) (ناظم الاطباء) (آنندراج ). ◄ تیزی شمشیر. (از منتهی الارب ) (ازذیل اقرب الموارد) (از آنندراج ). تیزی شمشیر. ج، مضارب . (از محیط المحیط) (از ناظم الاطباء).

مضرب . [ م َ رِ ] (ع اِ) اسم مکان و زمان . (از محیط المحیط). یقال : اتت الناقة علی مضربها؛ یعنی به وقتی رسیده که گشن داده شود آن را. (منتهی الارب ) (از ناظم الاطباء). ◄ جای زدن . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (آنندراج ). ◄ اصل و نسب و شرف . (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (ناظم الاطباء) (از محیطالمحیط). ◄ جای برپا کردن خیمه . (ناظم الاطباء). - مضرب خیام ؛ خیمه گاه : ظاهر آن قلعه را مضرب خیام ظفرانجام ساخت . (حبیب السیر جزء دوم از جلد سوم ص ٢٦). ◄ (اصطلاح ریاضی ) حاصل ضرب عددی در عددی دیگر را مضرب هر یک از آن دو عدد نامند چون ٥٦ که حاصل ضرب ٧ و ٨ است پس مضرب ٧ و ٨ نیز می باشد. بعبارت دیگر هرگاه عددی بر عدد دیگر قابل قسمت باشد آن عدد مضرب عدد دیگر است مانند ٧٢ که مضرب ٩ می باشد. و رجوع به ماده ٔ بعد و ذیل آن شود. - مضرب های مشترک دو عدد ؛ هر عدد مضربهای بی شمار دارد چنانکه مضربهای عدد ٣ عبارت است از: ٣، ٦، ٩، ١٢، ١٥، ١٨، ٢١، ٢٤، ٢٧، ٣٠، ٣٣، ٣٦ و... و یا مضربهای عدد ٤ عبارت است از: ٤، ٨، ١٢، ١٦، ٢٠، ٢٤، ٢٨، ٣٢ و ٣٦ و... و میان مضربهای اعداد ٣ و ٤ یک عده مشترکند چنانکه عدد ١٢ و ٢٤ و ٣٦. از این روی اعداد ١٢ و ٢٤ و ٣٦ مضربهای مشترک اعداد ٣ و ٤ می باشند. و به عبارت دیگر هرگاه چند عدد بر دو عدد فرضی قابل قسمت باشند آن اعداد مضربهای مشترک آن دو عدد می باشند.و رجوع به ترکیب بعد شود. - کوچکترین مضرب مشترک ؛ مضربهای مشترک چند عدد نمی توانند از بزرگترین آن اعداد کوچکتر باشند. پس مابین مضربهای مشترک چند عدد یکی از همه کوچکتر است و آن را کوچکترین مضرب مشترک آن اعداد نامند. بعنوان مثال اعداد ١٠٥، ٢١٠، ٣١٥، ٤٢٠، ٥٢٥، ٦٣٠، ٧٣٥ و ٨٤٠ بر اعداد ٣و ٥ و ٧ قابل قسمت هستند و کوچکترین این اعداد ١٠٥ است که کوچکتر از این عدد نمی توان یافت که بر اعداد ٣، ٥ و ٧ قابل قسمت باشند. پس عدد ١٠٥ کوچکترین مضرب مشترک اعداد ٣، ٥ و ٧ است و عدد ١٢ کوچکترین مضرب مشترک اعداد ٣ و ٤ می باشد. و رجوع به ترکیب قبل شود.