معیرالممالک
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
معیرالممالک . [ م ُ ع َی ْ ی ِ رُل ْ م َ ل ِ ] (اِخ ) (... ثانی ) دوستعلیخان اول پسر حسینعلی بیک بسطامی معیرالممالک اول - از رجال مشهور دوره ٔ نادرشاه - بود. وی درسال ١٢٣٧ هَ . ق . با سمت خزانه داری در اردوکشی فتحعلیشاه به طرف عراق همراه اردو بود اما در همین لشکرکشی بر اثر ابتلا به بیماری وبا درگذشت و لقب و شغل وی به پسرش حسینعلیخان داده شد و این شخص بعدها در سال ١٢٤٩ هَ . ق . داماد فتحعلیشاه قاجار گردید. (از تاریخ رجال ایران تألیف مهدی بامداد ج ١ ص ٥٠٠، ٥٠١).
معیرالممالک . [ م ُ ع َی ْ ی ِ رُل ْ م َ ل ِ ] (اِخ ) دوستعلی خان نظام الدوله (١٢٣٦-١٢٩٠ هَ . ق .). پسر حسینعلی خان معیرالممالک داماد فتحعلیشاه بود اما دوستعلی خان از دختر فتحعلیشاه نیست و از زن دیگر اوست . در اواخر سلطنت محمدشاه قاجار حاکم یزد بود. در سال ١٢٦٤ ناصرالدین شاه وی را از حکومت آنجا معزول کرد اما به سال ١٢٧٤ هَ . ق . سمت خزانه داری و منصب معیرالممالکی یافت و در سال ١٢٨٣ علاوه بر سمتهای خزانه داری و تصدی ضرابخانه و چندین سمت دیگر، حکومت گیلان و یزد را ناصرالدین شاه به وی واگذار کرد. در سال ١٢٨٨ به عضویت دارالشورایی که ناصرالدین شاه تشکیل داد نایل گردید. وی در اوایل سال ١٢٩٠هَ . ق . به بیماری محرقه (وبا، تیفوس ) در تهران درگذشت . (از تاریخ رجال ایران تألیف مهدی بامداد ج ١ صص ٤٩٥-٥٠٠). و رجوع به همین مأخذ و ماده ٔ قبل شود.
معیرالممالک . [ م ُ ع َی ْ ی ِ رُل ْ م َ ل ِ ] (اِخ ) حسینعلی یا حسنعلی بیک بسطامی از وزرای نادرشاه بود و پس از کشته شدن نادرشاه در دربار عادل شاه تمام امور مهم با رأی او حل و فصل می شد. وی پدر دوستعلیخان اول معیرالممالک بود. (از تاریخ رجال ایران تألیف مهدی بامداد ص ٤٣٣). و رجوع به همین مأخذ و ماده ٔ بعد شود.