موجودات
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
موجودات . [م َ ] (ع ص، اِ) ج ِ موجودة. رجوع به موجود و موجودة شود. ◄ مخلوقات و آفریدگان و شوندگان . (ناظم الاطباء). کاینات . مکونات . آفریده ها. آفریدگان . برایا. (یادداشت مؤلف ) : بشناختم که آدمی شریف تر خلایق و عزیزتر موجودات است . (کلیله و دمنه ). بر در کعبه که بیت اﷲ موجودات است که مباهات امم زان در والا شنوند. خاقانی . زبده ٔموجودات و فهرست مخلوقات گردانید. (سندبادنامه ص ٣).در خبر است از سرور کاینات و مفخر موجودات و تتمه ٔ دور زمان محمد عبداﷲ (ص )... (گلستان ). اجل کائنات ازروی ظاهر آدمی است و اذل موجودات سگ . (گلستان ). - پیدا آوردن موجودات ؛ خلق کردن جهان هستی . آفرینش آفریدگان : همی گویی زمانی بود ازمعلول تا علت پس از ناچیز محض آورد موجودات را پیدا. ناصرخسرو. - جمله ٔ موجودات ؛ همه ٔ مخلوقات و همگی شوندگان عالم . (ناظم الاطباء). ◄ هر چیزکه دارای وجود و هستی باشد. (ناظم الاطباء). - موجودات ثوانی ؛ موجودات بعد از صادرات اولند که نفوس مدبره و ارواحند. (از فرهنگ علوم عقلی تألیف سیدجعفر سجادی ). - موجودات جسمانی ؛ موجوداتی هستند که بواسطه ٔ حواس ادراک می شوند. مقابل موجودات روحانی که به عقل درک و به فکر تصور می شوند. (از فرهنگ علوم عقلی ). - موجودات جزئی ؛ موجوداتی هستند که پیوسته در کون و فساد و متوجه به طرف کمال و تمامیتند. رجوع به موجودات کلی شود. (فرهنگ علوم عقلی ). - موجودات خارجی ؛ در مقابل موجودات ذهنی می باشند و مراد از خارج، خارج از ذهن و عالم عین است که در آن موطن منشاء آثار وجود عینی است . (فرهنگ علوم عقلی ). موجودات عینی . و رجوع به ترکیب موجودات عینی شود. - موجودات ذهنی ؛ در مقابل موجودات خارجی است و عبارت است از ارتسام صور اشیاء در ذهن بالجمله موجودات و مخلوقات نفس را به نام موجودات ذهنی نامند که صادر از نفسند و آثاری بر آنها مترتب است . (از فرهنگ علوم عقلی ). - موجودات روحانی ؛ موجوداتی است که به عقل درک و به فهم تصور می شوند مقابل موجودات نفسانی . موجودات روحانی بر سه قسم است : ١- هیولای اولی . ٢- نفس . ٣- عقل . (فرهنگ علوم عقلی ). ورجوع به ترکیب موجودات نفسانی شود. - موجودات عالم ؛ هرآنچه در جهان هست . (یادداشت مؤلف ). - موجودات کائنه ؛ در مقابل موجودات مبدعه اند. (فرهنگ علوم عقلی ). - موجودات کلی ؛ موجوداتی که دائمةالوجود و البقایند مانند عقول و نفوس و کلیات عناصر. مقابل موجودات جزئی . (از فرهنگ علوم عقلی ). و رجوع به ترکیب موجودات جزئی شود. - اقسام موجودات ؛ ازجهات مختلف اقسام موجودات را چنین می توان نام برد: موجودات بسیط. موجودات تام . موجودات تعلیمی . موجودات ثوانی . موجودات جزوی . موجودات غیرمستکفی . موجودات خارجی (عینی ). موجودات روحانی . موجودات ذهنی . موجودات طبیعی . موجودات عقلی . موجودات فوق التمام . موجودات کائنه . موجودات کلی . موجودات مادی . موجودات مبدعه . موجودات متخیل . موجودات محسوس . موجودات مرکب . موجودات مستکفی . موجودات مطلق . موجودات مقید. موجودات معقول .موجودات ناقص . موجودات نفسی . (از فرهنگ علوم عقلی جعفر سجادی ). ◄ چیزهای حاضر و آماده . (ناظم الاطباء): در جمله ٔ موجودات یک خانه بود بزرگ از سیم ساخته سی گز طول و پانزده گز عرض . (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ). ◄ پول حاضر و زر نقد. (ناظم الاطباء). ◄ یافت شدگان . (یادداشت مؤلف ).