میوه دار
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
میوه دار. [ می وَ / وِ ] (اِ مرکب ) (میوه + دار، درخت ) درخت میوه . دار میوه . درخت که بر دهد : اگر زندگانی بود دیرباز بدین دیرخرم بمانم دراز یکی میوه داری بماند ز من که ماند همی بار او بر چمن . فردوسی . بر او بر ز هر گونه ای میوه دار فراوان گیا بود بر کوهسار. فردوسی . ز زیتون و از گوز و از میوه دار که هر مهرگان شاخ بودی به بار. فردوسی . گر آهنگ بر میوه داری کنند وگر ناپسندیده کاری کنند. فردوسی . بستد عِمامه های خز سبز ضیمران بشکست حقه های زر ودر میوه دار. منوچهری . تن ما چو میوه ست و او میوه دار بچینند یک روز میوه ز دار. اسدی . چو دود است بی هیچ خیر آتش او چو بید است بی هیچ برمیوه دارش . ناصرخسرو. درختان میوه دارو نهال و آبهای روان در عمارت و باغها او آورد. (نوروزنامه ). میوه دارم که به دی مه شکفد که نه برگی نه بری خواهم داشت . خاقانی . اگر اسبی چرد درکشتزاری وگر غصبی رود بر میوه داری . نظامی . میوه دارانش از برومندی کرده با خاک سجده پیوندی . نظامی . سروو شمشادها همه خس و خار میوها مور و میوه داران مار. نظامی . چو دور افتد از میوه خور میوه دار چه خرما بودنخل بن را چه خار. نظامی . هان مخسب ای کاهل بی اعتبار جز به زیر آن درخت میوه دار. مولوی . بسیار دیده ایم درختان میوه دار زین به ندیده ایم که در بوستان تست . سعدی . بسی پای دار ای درخت هنر که هم میوه داری و هم سایه ور. سعدی (بوستان ). اشجار میوه دار و غیر میوه دار از گل و سرو و بید و چنار. (ترجمه ٔ محاسن اصفهان ص ٣٦).
میوه دار. [ می وَ / وِ ] (نف مرکب ) میوه دارنده . باردار. (یادداشت مؤلف ) : درخت مثمره و میوه دار درخت امرود و زردآلوست . (ترجمه ٔ تاریخ قم ص ١١٠). - میوه دار شدن ؛ میوه دادن . مثمر گشتن . بار آوردن : بی بر و میوه دار هست درخت خاص پربار و عامه بی بارند. ناصرخسرو. اگر میوه داری نشد هیچ بید به دانش تو باری بشو میوه دار. ناصرخسرو. خدای خویش بخوان که این کرسی به اصل خویش درخت گردد و با شاخ و برگ و میوه دار شود. (قصص الانبیاء ص ١٩٠). چندین درخت میوه دار که خدای تعالی آفریده است همه میوه دار. (گلستان ).