نفطویه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
نفطویه . [ ن َ طَ وَی ْه ْ / ن ِ طَ وَی ْه ْ / ن َ ی َ / ی ِ ](اِخ ) ابراهیم بن محمدبن عرفةبن سلیمان ازدی، مکنی به ابوعبداﷲ و ابن عرفة و ملقب و مشهور به نفطویه، از مشاهیر ادبا و شعرای قرن چهارم هجری قمری است . وی به سال ٢٤٤ یا ٢٥٠ هَ . ق . در واسط تولد یافت و در حوالی سنین ٣١٩ تا ٣٢٤ هَ . ق . در بغداد درگذشت . وی قریب نیم قرن در بغداد به تدریس رشته های مختلف ادب اشتغال داشت و کتابهای فراوانی نیز تصنیف کرد که از آن جمله است : اعراب القرآن . الامثال . مثال القرآن . التاریخ . الرد علی من قال بحدوث القرآن . ریاض النعیم . الشهادات . غریب القرآن . القوافی . المصادر. المقنع. الملح . مناقب الامام الشافعی . الوزراء. از اشعار اوست : کم قد خلوت بمن اهوی فیمنعی منه الحیاء و خوف اﷲ و الحذر اهوی الملاح و اهوی ان اجالسهم ولیس لی فی حرام منهم وطر کذلک الحب لااتیان معصیة لاخیر فی لذة من بعدها سقر. (از ریحانة الادب ج ٤ ص ٢٣٣). رجوع به روضات الجنات ص ٤٣ و ابن خلکان ج ١ ص ١٠ و معجم الادباء ج ١ ص ٢٥٤ و تاریخ بغداد ج ٦ ص ١٥٩ شود.