نَفْس

کُلُّ نَفْس ذآئِقَةُ «نَفْس» در آیه، مجموعه جسم و جان است، اگر چه گاهى نفس در قرآن، تنها به روح نیز اطلاق مى شود، و تعبیر به «چشیدن» اشاره به احساس کامل است; زیرا گاه مى شود انسان غذایى را با چشم مى بیند و یا با دست لمس مى کند، ولى هیچ کدام از اینها احساس کامل نیست، مگر زمانى که به وسیله ذائقه خود آن را بچشد. تعبیر به «نفس» ممکن است در سوره «حشر» به معناى هر یک نفر بوده باشد، یعنى هر انسانى باید به فکر فرداى خویش باشد، و بدون آن که از دیگران انتظارى داشته باشد که براى او کارى انجام دهند، خودش تا در این دنیا است آنچه را مى تواند از پیش بفرستد.(18)