واحد حجم
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
واحد حجم . [ ح ِ دِ ح َ ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب ) واحدی که برای سنجش گنج یا حجم اجسام به کار میرود. واحد حجم در دستگاه .S.T.M و .S.K.M متر مکعب (m٣) است و آن مکعبی است که ابعادش (طول و عرض و ارتفاع ) یک متر باشد. رجوع به مترمکعب شود. از اضعاف آن کیلومتر مکعب (km٣) است که برابر است با ١٠٠٠٣ متر یاهزار میلیون متر مکعب . رجوع به کیلومتر مکعب شود. واحد حجم در دستگاه .S.G.C سانتیمتر مکعب و آن حجم مکعبی است به ابعاد یک سانتیمتر. رجوع به سانتیمتر مکعب شود. اجزای واحد حجم سلسله متری با نشانه های بین المللی آنها عبارتند از : ١ - دسیمتر مکعب (dm٣) که برابر است با ١١٠٠٠ متر مکعب . رجوع به دسیمتر و دسیمتر مکعب شود. ٢ - سانتیمتر مکعب (cm٣) که برابر است با١١٠٠٠٠٠٠ مترمکعب . رجوع به سانتیمتر مکعب شود. ٣ -میلیمتر مکعب (mm٣) که برابر است با١١٠٠٠٠٠٠٠٠٠ متر مکعب . رجوع به میلیمتر مکعب شود. واحدهای حجم در ایران کنونی عبارتند از: همان واحدهای حجم دستگاه متری . واحد حجم در ایران قدیم ارش مکعب و پای مکعب بوده است . واحدهای حجم در انگلستان عبارتند از: ١- یارد مکعب که برابر است با ٢٧ پای مکعب و مساوی است با ٠/٧٦٤٥ متر مکعب . ٢- گالن که برابر است با ٤/٥٤٥٩٦٣ متر مکعب . ٣- واحدهای حجم سلسله ٔ متری . واحدهای حجم در آمریکاعبارتند از: ١- واحدهای حجم سلسله ٔ متری . ٢- گالن امریکایی که برابر است با ٣/٧٨٥٤٣ متر مکعب . واحدهای حجم در ترکیه عبارتند از: ١- واحدهای حجم سلسله ٔ متری . ٢- مترو که برابر است با ١١/٣٣ متر مکعب . ٣- کیلو که برابر است با ٣٥/٢٧ متر مکعب . ٤- کیله که برابر است با ١٠٠ واحد حجم . واحدهای حجم در روسیه عبارتند از: ١- واحدهای حجم سلسله متری . ٢- پای مکعب که برابر است با ٠/٠٢٨٣ متر مکعب . واحدهای حجم ژاپن عبارتنداز: ١- واحدهای حجم سلسله متری . ٢- شاکو که برابر است با ٠/٠١٨٠٤متر مکعب . ٣- ککو که برابر است با ١٨٠/٣٩ متر مکعب . واحدهای حجم در چین عبارتند از: ١- واحدهای حجم سلسله ٔ متری . ٢- چی که برابر است با ١١/١ متر مکعب . ٣- پینگ که برابر است با ٥٦٠ لیتر. ٤- تو که برابر است با ١/١١ متر مکعب . واحدهای حجم در کلده و آشور عبارت بوده اند از: ١- لگ که برابر است با ٠/٥٤٦ متر مکعب . ٢- کاب که برابر است با ٢/١٨٧ متر مکعب . ٣- کا که برابر است با ٣٠/٣٦ متر مکعب . ٤- ایمر که برابر است با ٣٩٣/٨٣ متر مکعب . واحدهای حجم در مصر قدیم عبارت بوده اند از: ١- هَن مقدس که برابراست با ٤/٥٢٢ متر مکعب . ٢- ارش شاهی مکعب که برابر است با ١٤٤/٧٠٤ متر مکعب .٣- تاما که برابر است با٧٢/٣٥٢ متر مکعب . واحدهای حجم در روم قدیم برای مایعات عبارت بوده اند از: ١- سیاتوس که برابر است با ٠/٠٤٦ متر مکعب . ٢- همینا که برابر است با ٠/٢٧٤ متر مکعب . ٣- کنژیوس که برابر است با ٣/٢٨٣ متر مکعب . ٤- اورنا که برابر است با ١٣/١٣٢ متر مکعب . ٥- آمفورا که برابر است با ٢٦/٢٦٣٥ متر مکعب . ٦- کولس که برابر با ٥٢٥/٢٧ متر مکعب . و این واحدها برای اجسام عبارت بوده اند از: ١- آستابولوم برابر با ٠/٠٦٨ متر مکعب . ٢- همینا برابر با ٠/٢٧٤ متر مکعب . ٣- مدیوس برابر با ٨/٧٥٤ متر مکعب واحدهای حجم در فرانسه ٔ قدیم عبارت بوده اند از: ١- پای مکعب که برابر است با ٠/٠٣٤٢٨ متر مکعب . ٢- تواز مکعب که برابر است با ٨/٤٠٣٩ متر مکعب . ٣- لیترن که برابر است با ٠/٨١٣ متر مکعب . ٤- بواسو پاریسی که برابر است با ١٣/٠١ متر مکعب . ٥- استیه که برابر است با ١٢ بواسو. ٦- مویی پاریسی که برابر است با ١٢ استیه . واحدهای حجم در یونان قدیم برای مایعات عبارتند از: ١- سیاتس که برابر است با ٠/٠٤٦ مترمکعب . ٢- کتیل که برابر است با ٠/٢٧ متر مکعب . ٣- آمفورا که برابر است با ١٩/٤٤ متر مکعب . ٤- مترت که برابر است با ٣٨/٣٨ متر مکعب . واحدهای حجم یهود در قدیم عبارتند از: ١- لگ که برابر است با ٠/٢٩ مترمکعب . ٢- کاب که برابر است با ١/١٦ متر مکعب . ٣- گمر که برابر است با ٣/٨٨ متر مکعب . ٤- هَن که برابر است با ٦/٤٩ متر مکعب . ٥- شومر که برابر است با ٣٨٨/٨٠ متر مکعب .