ولتر

ولتر. [ وُ ت ِ ] (اِخ ) فرانسوا ماری آروئه، معروف به ولتر. نویسنده ٔ مشهور فرانسه . در ٢١ نوامبر ١٦٩٤م . در پاریس متولد شد و در ٣٠ مه ٔ ١٧٧٨م . در همان شهر درگذشت . وی درجوانی از حکومت استبدادی رنج بسیار دید چنانکه در ٢٣سالگی به گناه سرودن اشعاری در هجو نایب السلطنه ٔ فرانسه به زندان باستیل افتاد و یازده ماه در زندان ماند، ولی چون رهائی یافت نایب السلطنه برای او صد لیورشهریه مقرر داشت . آثار معروف ولتر در دوران جوانی بیشتر از جمله قطعات نمایش و مباحث تاریخی و علمی است و از معروفترین آنها قطعه ٔ بروتوس در تاریخ شارل دوازدهم و اصول فلسفه ٔ نیوتن و قرن لوئی چهاردهم و بحث در اخلاق ملل است . ولتر در سال ١٧٥٠ به دعوت فردریک دوم پادشاه پروس به درباروی رفت و تا سال ١٧٥٣ در خدمت آن پادشاه به سر برد.فردریک با او مانند دوستی نزدیک رفتار میکرد چنانکه برای او در قصر پوتسدام عمارتی پایین تر از عمارت خصوصی خویش تعیین کرده بود و با وی بر یک خوان می نشست .وظیفه ٔ ولتر تنها این بود که در آثار قلمی فردریک از لحاظ ادبی نظر کند. این نزدیکی سبب شهرت فوق العاده ٔ او شد و نامش در سراسر اروپا بر سر زبانها افتاد ودر این زمان او را «شاه ولتر» میخواندند. در سال ١٧٥٣ میان ولتر و فردریک بر هم خورد و به فرانسه بازگشت ولی لوئی پانزدهم به وی خوشبین نبود. ولتر برای آنکه از خطر توقیف و زندان ایمن باشد در مزرعه ای نزدیک مرز فرانسه و سویس مسکن گزید (١٧٥٥) و ٢٣ سال باقی عمر را در آنجا به سر برد. آثار این دوره از عمر او بیشتر به صورت نامه و مکتوب انتشار یافته که جمع آنهاقریب ده هزار است . ولتر در سیاست و فلسفه بانی اساس تازه ای نگردید، بلکه به قول خود اساس گذشته را ویران کرد. نسبت به دین مسیح نیز خصومت می ورزید و در این دشمنی گاه از سرحد غرض و اتهام و دروغ نیز میگذشت .