ویتنام
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
ویتنام . [ ی ِ] (اِخ ) کشوری که از ترکیب سه ایالت قدیمی آنام، تونکن و کشنشین به وجود آمده و در مشرق شبه جزیره ٔ هندوچین قرار دارد. وسعت آن ٣٢٥٠٠٠ کیلومتر مربع و سکنه ٔ آن ٣٠میلیون نفر است . بیشتر اهالی آن دارای مذهب تائویی و بودایی هستند، در حدود ٢میلیون نفر نیز مسیحی کاتولیک دارد. فرانسویان ابتدا در سال ١٨٥٨ م . در زمان ناپلئون سوم کشنشین را گرفتند و آنجا را مستعمره ٔ خود قرار دادند، و در ١٨٧٤ آنام و در ١٨٩٢ تونکن را تحت القیمومه ٔ خویش ساختند. در ابتدای جنگ جهانی دوم در سال ١٩٤٠ ژاپنی ها این کشور را اشغال کردند و آن را پایگاه حمله به مالایا قرار دادند. گروههای مقاومت در آنام و تونکن تشکیل گردید و در اوت ١٩٤٥ دولت جمهوری ویتنام اعلام شد، و در نتیجه بائودایی پادشاه آنام از سلطنت خلع، و دولتی متشکل از ملیّون و احزاب کمونیست و ضدژاپنی که مهمترین آنها ویت مین بود تشکیل گردید. فرانسویان بااین دولت که رهبر آن هوشی مین بود برای تشکیل فدراسیون مرکب از لائوس، کامبوج و ویتنام وارد مذاکره شدند اما پیشنهاد آنها به علت آنکه کشنشین را در این فدراسیون قرار داده بودند با شکست مواجه شد. در نتیجه در سال ١٩٥٦ ارتش ویت مین هانوئی را مورد حمله قرار داد. پیروزی های ویت مین فرانسویان را بر آن داشت که با ملیّون از در آشتی درآیند. در سال ١٩٤٩ کشنشین به ویتنام الحاق شد، و بائودایی به ریاست این مملکت منصوب شد، و اتحادیه ای از سه ایالت شبه جزیره ٔ هندوچین تشکیل گردید که به ایالت کامبوج، لائوس و ویتنام تا حدی خودمختاری میداد. شکست فرانسویان در دین بین فو در ١٩٥٤ جنگ را به پایان آورد و در نتیجه ویتنام موقتاً در طول مدار ١٧ درجه به دوبخش تقسیم شد: ویتنام شمالی و ویتنام جنوبی، اما مقرر شد که در ژوئیه ٔ ١٩٥٦ طی یک رأی گیری عمومی دارای حکومت واحدی شود، اما این رأی گیری هرگز به وجود نیامد و دو قسمت مجزاشده ٔ ویتنام همچنان جدا ماندند.