پاتریسی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
پاتریسی . (اِخ ) از نخستین ازمنه ٔ حضارت روم مردم به دو دسته تقسیم شدند، نخست طبقه ٔ حاکمه که امتیازات خاص داشتند و امور روحانی و سیاسی مختص آنان بود و از خاندانهای اولی روم بودند و پاتریسی نام داشتند. دوم طبقه ای که طبقه ٔ حقیر محسوب میشدند و حق مواصلت با طبقه ٔ بالاتر نداشتند و حقوق دیگری دارا بودند و آنان را پلب می نامیدند و شاید این طبقه از اسیران جنگی پدید آمده بود و چون افراد این طبقه محتاج بحمایت بودند از این جهت تحت الحمایه ٔ افرادطبقه ٔ پاتریسی میشدند و ازین روی بین این دو طبقه رابطه ٔ اجتماعی حامی و محمی، نوعی از ولاء برقرار گردید. سپس عدم تساوی این دو طبقه در حقوق موجب نزاعهای خونین در روم شد تا آنگاه که طبقه ٔ پلب ها از طبقه ٔ پاتریسی انحصار حقوق مدنی و علی الخصوص سیاسی را منتزع ساخت . وقایع عمده ٔ این منازعات از این قرار است : اجتماع ملت به کوه مقدس به سال ٤٩٣ ق . م . متعاقب تأسیس تریبونهای ملت . قانون مزارعه سپوریوس کاسیوس (سال ٤٨٦ ق . م .). قبول مواصلت بی-ن طبقه ٔ پاتریسی و پلب ها به پیشنهاد کانوله یوس به سال ٤٤٥ ق . م . ورود طبقه ٔ پلب در محاکم قضائی و مجلس سنا (٤٠٩-٤٠٠ ق . م .).