پشت نمودن

پشت نمودن . [ پ ُ ن ُ / ن ِ / ن َ دَ ] (مص مرکب ) یا پشت بنمودن ؛ برگشتن . بازگشتن . روی برگردانیدن . روگردان شدن . (برهان قاطع). اِعراض . ادبار. پشت کردن : ز پیش پدر گیو بنمود پشت دلش پر ز گفتارهای درشت . فردوسی . بگفتندبا شاه چندی درشت که بخت فروزانت بنمود پشت . فردوسی . تا چو شهریور درآید بازگردد عندلیب تا چو فروردین درآید پشت بنماید غراب . فرخی . ◄ گریختن . (برهان قاطع). فرار کردن از جنگ . بهزیمت رفتن . منهزم شدن . پشت دادن : بیفکند شمشیر هندی ز مشت بنومیدی از جنگ بنمود پشت . فردوسی . فراوان از آن نامداران بکشت چو بیچاره تر گشت بنمود پشت . فردوسی . فراوان کس از لشکر او بکشت چو طایر چنان دید بنمود پشت . فردوسی . بشمشیر از ایشان دو بهره بکشت چو چوپان چنان دید بنمود پشت . فردوسی . دلیران بدشمن نمودند پشت از آن کار باد اندرآمد به مشت . فردوسی . بدشمن هر آنکس که بنمود پشت شود زان سپس روزگارش درشت . فردوسی . سرانجام گشتاسب بنمود پشت بدانگه که شد روزگارش درشت . فردوسی . شدم تنگدل رزم کردم درشت جفاپیشه ماهوی بنمود پشت . فردوسی . مرا جنگ دشمن به آید ز ننگ یکی داستان زد برین بر پلنگ که خیره به بدخواه منمای پشت چو پیش آیدت روزگار درشت . فردوسی . چهل دیگر از نامداران بکشت غمی شد سپهدار و بنمود پشت . فردوسی . بسی نامداران ما را بکشت چو یاران برفتند بنمود پشت . فردوسی . نمودی بمن پشت همچو زنان برفتی غریوان و مویه کنان . فردوسی . ز پیش سواری نمودند پشت بسی از دلیران توران بکشت . فردوسی . بگفتش سخنها ازینسان درشت به تندی از آنجای بنمود پشت . فردوسی . وزان نامداران فراوان بکشت بسی حمله بردند و ننمود پشت . فردوسی . ز ایران فراوان سران را بکشت غمی شد دل طوس و بنمود پشت . فردوسی . از ایشان کس از بیم ننمود پشت بسی نامور شاه ایران بکشت . فردوسی . صد و شصت مرد از دلیران بکشت چو گهرم چنان دید بنمود پشت . فردوسی . نماید گهی رومی از بیم پشت گریزان و آن زردخنجر به مشت . اسدی (گرشاسب نامه ). لشکر عشق تو باز بر دل من ران گشاد گر همه در خون کشد پشت نباید نمود. خاقانی . سواری که در جنگ بنمود پشت نه خود را که نام آوران را بکشت . سعدی (بوستان ). ◄ ترک دادن . (برهان قاطع). ♦ پشت نمودن خورشید ؛ غروب کردن آن : چو خورشید تابنده بنمود پشت هوا شد سیاه و زمین شد درشت . فردوسی .