چگونگی

چگونگی . [ چ ِ ن َ / ن ِ ] (حامص مرکب ) طبیعت و طریقه ٔ هر چیز و کیفیت . (ناظم الاطباء). حال . وضع. طور. حالت . کیف . چونی . هویت . ماهیت . کیفیت : و کیفیت بود چون چگونگی چیزها. (کشف المحجوب سجستانی ١٧).... چگونگی حال قاید منجوق از وی پرسید. (تاریخ بیهقی ). آنکه نداند چگونگیت نداند کهنه سرایا که تو ز بهر چرائی . ناصرخسرو. ... پیش از حدوث خطر و معاینه ٔ شر چگونگی آن را شناخته باشد. (کلیله و دمنه ). رجوع به چگونه و کیفیت و چونی شود. ◄ شرح و تفسیر. شرح و توضیح . سرگذشت . (ناظم الاطباء): ایارده ؛ چگونگی پازند است . (صحاح الفرس ). چنانکه بیارم چگونگی آن برجای خویش . (تاریخ بیهقی ). ◄ حقیقت . (ناظم الاطباء). حاق مطلب . بیان واقع. ◄ (اصطلاح فلسفه ) ابن سینا آن را بجای کیفیت بکار برده، همچنانکه «چندی » را نیز بجای کمیت آورده است : و این را چگونگی خوانند وبتازی کیفیت . (دانشنامه ٔ علایی چ خراسانی ج ١ ص ٨٥).اﷲ را چگونگی نباشد. (کتاب المعارف ).