کاظم خراسانی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
کاظم خراسانی . [ ظِ م ِ خ ُ ] (اِخ ) (آخوند ملا...) آخوندملا محمد کاظم خراسانی عالم محقق و فاضل مدقق از اکابرعلمای امامیه که جامع علوم عقلیه و نقلیه بود و در سال ١٢٥٥ هَ .ق . در طوس متولد گردید و در بیست و دو سالگی به تهران رفت و علوم عقلیه را از اکابر فن فراگرفت . سپس به نجف رفته و مدتی اندک در حوزه ٔ درس فقه و اصول شیخ مرتضی انصاری حاضر شد و پس از وفات او نزد میرزا محمد حسن شیرازی تلمذ نمود و پس از آنکه میرزای شیرازی به سامرا مهاجرت فرمود صاحب ترجمه بتدریس جمعی از طلاب دینیه اشتغال ورزید تا شماره ٔ حاضرین حوزه اش از هزار تن متجاوز گردید و صدو بیست تن از آن جمله مجتهد مسلم بودند و در اواخر آوازه اش عالمگیرو مسلم برنا و پیر و مرجع تقلید امامیه بود و به خلع محمد علی شاه قاجار و وجوب اتحاد مابین امت اسلامیه حکم قطعی داده و در نجف الاشرف سه مدرسه بنا نهاد و تألیفات منیفه ٔ او بدین شرح است : ١- الاجازه ٢- الاجتهاد و التقلید. ٣- التکملة للتبصره . ٤- حاشیه بر اسفارملاصدرا. ٥- حاشیه ٔ رسائل شیخ مرتضی انصاری . ٦- حاشیه ٔ مکاسب شیخ . ٧- القضاء والشهادات . ٨- کفایةالاصول . و اشهر آنها کتاب آخری است که در تمامی اقطار در نهایت اشتهار و از حال حیات خود مصنف تا حال چندین مرتبه چاپ شده و مرجع افاده و استفاده ٔ علمای دینیه و طلاب محصلین علوم شرعیه بوده و از منظم ترین کتب تدریسیه میباشد و شیخ علی قوچانی وشیخ محمد علی قمی و شیخ محمد حسین اصفهانی و شیخ عبدالحسین آل شیخ اسداﷲ و شیخ مهدی جرموقی و میرزا ابوالحسن مشکینی و حاج میرزا سید حسن رضوی قمی و دیگر اکابر وقت و فحول عصر شروح و حواشی بسیاری بر همین کتاب کفایةالاصول نوشته اند و صاحب ترجمه در روز سه شنبه ٔ بیستم ذیحجه ١٣٢٩ هَ .ق . در نجف اشرف وفات کرد و در مقبره ٔ حاج میرزا حبیب اﷲ رشتی مدفون گردید. (از ریحانة الادب ج ١ ص ١٦). و رجوع بتاریخ مشروطه ٔ ایران نوشته ٔ احمد کسروی چ چهارم ص ٣١، ٣٣، ٢٥٩ شود.