کانادا
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
کانادا. (اِخ ) کشوری است در امریکای شمالی . حدود کشور کانادا که پیش از ١٨٦٧ م . بنام امریکای شمالی انگلیسی خوانده می شد بدین شرح است : از شمال به اقیانوس منجمد شمالی و از مشرق به اقیانوس اطلس و خلیج بفین بی و ازمغرب به الاسکا و اقیانوس آرام و از جنوب به ممالک متحده ٔ آمریکای شمالی . شمالی ترین نقطه ٔ آن دماغه ٔ کلمبیا است که در ٨٣ درجه ٔ عرض شمالی قرار گرفته است . مساحت و جمعیت آن : مساحت کانادا ٣٦١٠٠٩٧ میل مربع و جمعیت آن طبق آماری که در سال ١٩٥١ گرفته شده بالغ بر ١٤٠٠٩٤٢٩ تن است . رودهای مهم این کشور عبارتند از: ١- سنت لارنس که به گریت لیکس میریزد و قسمی از این رود خط مرزی بین کانادا و اتازونی را تشکیل میدهد. ٢- کلمبیا که از ایالت واشینگتن ممالک متحده نیز میگذرد. ٣- مکنزی . ٤- یوکن . ٥- نلسون . ٦- ردریور . ٧- دوبونت . ٨- فریزر . ٩- سورن . ١٠- البانی . ١١- اوتاوا .١٢- ساگنی . دریاچه ها: اسامی دریاچه های این کشور بقرار زیر است : ١- دریاچه ٔ اونتاریو . ٢- دریاچه ٔ اری . ٣- هورون . ٤- گریت بیر (خرس بزرگ ). ٥- گریت اسلیو (برده بزرگ ). ٦- اتاباسکا . ٧- وینی پگ . ٨- وینی پگوسیس . ٩- سوپریورو تعدادی دریاچه ٔ کوچک منجمله نپی گون، میس تاسینی، ولوئر . بلندیها؛ یک رشته کوه که دارای قلل مرتفع میباشد از آلاسکا شروع میشودو از قسمت غرب کانادا میگذرد و در مرز دو کشور کانادا و ممالک متحده ٔ امتداد مییابد. در ساحل کلمبیا و همچنین در کبک ارتفاعاتی وجود دارد بلندترین این کوهها که ١٩٨٥٠ پا از سطح دریا ارتفاع دارد بنام قله ٔ لوگان در ناحیه ٔ یوکان تر قرار دارد. تقسیمات کشوری : این کشور از ده ایالت و دو قلمرو تشکیل یافته که به صورت فدرال خودمختار اداره میشود و اسامی آنها بدین شرح است : ١- البرتا، در مغرب کانادا واقع است و مساحت آن ٢٤٨٨٠٠ میل مربع و جمعیت آن ٩٣٩٥٠١ تن است و مرکز این ایالت شهر ادمونتون میباشد. ٢- کلمبیای انگلیسی، در جنوب شرقی کانادا بمساحت ٣٥٩٢٧٩ میل مربع است وجمعیت آن ١١٦٥٢٠ تن میباشد و مرکز این ایالت شهر ویکتوریا است . ٣- منی توبا، در مرکز کانادا واقع است و وسعتش ٣١٩٧٢٣ میل مربع و جمعیت آن ٧٧٦٥٤١ تن است و شهر وینی پگ مرکز این ایالت میباشد. ٤- نیوبرونسویک، در جنوب شرقی کانادا واقع و دارای ٢٧٤٧٣ میل مربع وسعت میباشد جمعیت آن بالغبر ٥١٥٦٩٧ تن است و مرکز ایالت شهر فردریکتون میباشد. ٥- نیوفوندلند، در جنوب شرقی کشور واقع و ١٤٧٩٩٤ میل مربع وسعت دارد و جمعیت آن ٣٦١٤١٦ تن است و مرکز ایالت شهر سنت جانز میباشد. ٦- نورث وست ترس، واقع در شمال کشور و به مساحت ١٢٥٣٤٣٨ میل مربع است و ١٦٠٠٤ تن جمعیت دارد. امور ایالتی این ایالت در شهرهای اوتاوا و ادمونتون حل و فصل میشود. ٧- نووا اسکوتیا، این ایالت در جنوب شرقی کانادا واقع است و ٢٠٧٤٣ میل مربع وسعت دارد و جمعیت آن ٦٤٢٥٨٤ تن است و مرکز این ایالت هالیفاکس میباشد. ٨- اونتاریو، این ایالت در جنوب و مرکز کشور واقع است و ٣٦٣٢٨٢ میل مربع مساحت دارد و جمعیت آن ٤٥٩٧٥٤٢ تن است و شهر تورنتو مرکز آن میباشد. ٩- پرنس ادوارد اول، این ایالت در جنوب شرقی کانادا واقع است و ٢١٨٤ میل مربع وسعت دارد و جمعیتش ٩٨٤٢٩ تن است و چارلوت تاون مرکز آن میباشد. ١٠- کبک، در شرق کانادا واقع است ٥٢٣٨٦٠ میل مربع وسعت دارد و دارای ٤٠٥٦٨١ تن جمعیت است و مرکز ایالت شهر کبک است . ١١- ساس کات چوان، در غرب کانادا واقع است دارای ٢٣٧٩٧٥ میل مربع مساحت و ٨٢١٧٣٨ تن جمعیت است و شهر رجینا مرکز آن میباشد. ١٢- یوکن تر، در شمال غربی کانادا واقع است ٢٠٥٣٤٦ میل مربع وسعت دارد و دارای ٩٠٩٦ تن جمعیت است و مرکزش وایت هورس است . شهرهای مهم کانادا عبارتند از: مونترآل، تورنتو، وان کوور، وینی پگ، هاملتون، اوتاوا، کبک، ویندسور، ادمونتون، کالگری، لندن و هالیفاکس . منابع اقتصاد و محصولات کشور: در کشور کانادا غلات بخصوص گندم وجو و گندم سیاه بعمل می آید. و دامپروری نیز در این کشور رایج است . و بعلت وجود جنگل در نقاط مختلف کشور الوار چوب تهیه میشود و ماهیگیری و فروش پوست حیوانات از منابع دیگر درآمد میباشند و از معادن طلا، نیکل، مس، نقره روی و باغهای مرکبات در این کشور بهره برداری میگردد.