کعبی

کعبی . [ ک َ بی ی ] (ص نسبی )منسوب به کعب بن ربیعةبن عامر. (از انساب سمعانی ).

کعبی . [ ک َ بی ی ] (اِخ ) احمدبن عبیداﷲ بلخی کعبی مکنی به ابوالقاسم از معتزلیان بغداد بود و شاگرد خیاط معتزلی که بسال ٣١٩ هَ .ق . درگذشت . او راست : اوائل الادلة فی اصول الدین . تجریدالجدل . تهذیب فی الجدل . (یادداشت مؤلف ). کعبی درباره ٔ «مباح » نظری دارد که مورد بحث و رد علمای اصول است . او می گوید: فعل مباح وجود ندارد. چه ترک حرام که واجب است محقق نمیشود مگر در فعل مباح و بعبارت دیگر فعل مباح لازم ترک واجب است و از آنجا که ملزوم و لازم نمی توانند احکام مختلف داشته باشند بناچار فعل مباح نمی تواند حکمی برخلاف ترک حرام که واجب است داشته باشد و بالنتیجه نمی تواند موجود باشد و بنابراین اباحه از تحت حکم خارج است . البته این نظر مورد توجه واقع نشده است و در اکثر کتب اصول این رأی مورد نقض واقع گردیده است . رجوع به ضحی الاسلام ج ٣ ص ٣٣ و خاندان نوبختی و تاریخ الخلفاء ص ٢٥٦ و بیان الادیان ذیل کعبیه و معالم الاصول ص ٦٨ چ عبدالرحیم شود.