کمال پاشا آتاتورک

کمال پاشا آتاتورک . [ ک َ ] (اِخ ) مصطفی ... (١٨٨١ - ١٩٣٨ م .). ژنرال و سیاستمدار و رئیس جمهوری کشور ترکیه (١٩٢٣ - ١٩٣٨ م .) کمال پاشا پس از فراغ از تحصیلات مقدماتی وارد مدرسه ٔ نظامی استانبول شد و در آنجا به جهت استادی و مهارتی که در ریاضیات بروز داد به کمال ملقب گردید. در سال ١٩١١ م . در جنگ علیه ایتالیا شرکت کرد و سپس وابسته ٔ نظامی در صوفیا شد و در جنگ بین الملل اول فرماندهی لشکر را در گالیپولی و سپس در قفقاز و پس از آن در فلسطین برعهده داشت و به سبب خدماتش لقب «پاشا» یافت . کمال پاشا پس از تسلیم سلطان عثمانی به شرایط سنگین قرارداد صلح به ضد دولت مرکزی قیام کرد و سازمان ملیون ترک را تشکیل داد و رهبری آن را بر عهده گرفت (١٩١٩ م .) و از طرف مجمع ملی موقتاً به سمت رئیس جمهوری انتخاب گردید و پس از چهار سال زد وخوردبا قوای متفقین و شکست یونان در سال ١٩٢٣ م . عهدنامه ٔ لوزان را با متفقین منعقد و عهدنامه ٔ قبلی را ملغی ساخت . به سال ١٩٢٣ م . پس از خلع سلطان عثمانی به اتفاق آراء به عنوان اولین رئیس جمهوری ترکیه انتخاب و مجدداً در سالهای ١٩٢٧ و ١٩٣١ و ١٩٣٥ به همان سمت برگزیده شد و تا پایان عمر در این مقام باقی ماند. وی اصلاحات بسیاری در شؤون مختلف ملت ترکیه بعمل آوردمانند منسوخ کردن لباسهای قدیم، لغو تعدد زوجات و بسیاری اقدامات و اصلاحات دیگر. کمال پاشا به سبب خدمات مختلفی که انجام داد از طرف مجلس کبیر ملی به آتاتورک یعنی پدر و رهبر ترک ملقب شد. (از اعلام وبستر).