گنابادی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
گنابادی . [ گ ُ ] (اِخ ) امیر حاج حسینی . از شعرای شیعه ٔ سادات جنابد خراسان معاصر امیر علیشیر نوایی . رجوع به امیر حاج حسینی و ریحانة الادب ج ١ ص ١٠٨ شود.
گنابادی . [ گ ُ ] (اِخ ) سلطان محمد، ملقب به سلطان علی بن مولی حیدربن سلطان محمد یا محمودبن دوست محمدبن نور محمد خراسانی گونابادی . از اکابر علماو عرفای قرن حاضر (چهاردهم هجری ) که مابین علوم ظاهر و باطن را فراهم آورده و معقول و منقول را توأم ساخته و در سال ١٣١٩ هَ . ق . قمری به زیارت کعبه ٔ معظمه مشرف و تألیفات جلیله ٔ نافعه برآورده است : ١- بیان العادة فی مقامات العبادة، در تفسیر تمام قرآن موافق مشرب اهل عرفان که در ماه صفر ١٣١١ هَ . ق . از تألیف آن فارغ و در ١٣١٤ هَ . ق . در تهران چاپ سنگی شده است . ٢- تنبیه النائمین، به زبان پارسی در حقیقت خواب و انواع آن و مدلولات آن . ٣ - رساله سعادت نامه، که نیز چاپ شده . ٤ - مجمع السعادة، در اخلاق که آن نیز در تهران چاپ شده و همه ٔ اینها را به نام پسر خود حاج محمدکاظم سعادتقلی شاه تألیف داده و در ٢٦ ربیعالاول سال ١٣٢٧ هَ .ق . وفات یافت . (ریحانة الادب ج ١).
گنابادی . [ گ ُ ] (اِخ ) ملا مظفربن محمد قاسم بن مظفر گنابادی . از مشاهیر منجمین و ریاضیین عهد شاه عباس اول و با شیخ بهایی متوفی سال ١٠٣١ هَ . ق . معاصر و ازتألیفات اوست : ١ - اختیارات النجوم . ٢ - تنبیهات المنجمین در احکام نجومی که برای شاه معظم تألیف و در دهم صفر ١٣٢٤ هَ . ق . به پایانش رسانده . ٣- الحاتمیه، در بیان خط نصف النهار و سمت قبله و به همین جهت آن را قبله الاَّفاق نیز گویند و آن را به نام خواجه ناصرالدوله و الدین حاتم بیگ که از ارکان دولت و وزیر شاه عباس بوده تألیف نموده . ٤ - شرح بیست باب ملاعبدالعلی بیرجندی، در معرفت تقویم رقمی که در ایران چاپ شده و به بیست باب ملا مظفر معروف است . ٥ - قبلة الاَّفاق، که بنام حاتمیه مذکور شد. ٦ - منتخب التنبیهات، که کتاب تنبیهات مذکور خود را ملحض کرده و سال وفاتش به دست نیامده . (ریحانة الادب محمدعلی تبریزی ج ٣).