گیلان غرب
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
گیلان غرب . [ ن ِ غ َ ] (اِخ ) یکی از بخشهای سه گانه ٔ شهرستان شاه آباد. مشخصات آن به شرح زیر است : از طرف شمال، به بخشهای سرپل ذهاب، کرند مرکزی، شاه آباد، از طرف جنوب، شهرستان ایلام از خاور به دهستان منصوری و بخش شیروان چرداول از طرف شمال باختری بخش مرکزی قصرشیرین و از باختر، بخش سومار. هوای بخش نسبت به پستی و بلندی اراضی متغیر است ... ارتفاعات : در بخش گیلان غرب، چهار رشته کوهستان وجود دارد... الف . کوههای شمالی دهستان دیره . گواور، کفرآور.ب - کوههای شمالی دره گیلان و چله که میان دره دیره و کفرآور و گواور واقع شده اند. ج - رشته ٔ سوم از سراب گیلان شروع شده در انتهای جنوب خاوری بخش به کوه مانشت متصل میگردد. د - رشته ٔ چهارم در جنوب و موازی با رشته ٔ سوم واقع شده و طول و عرض آن بیش از سه رشته ٔ مذکور است . رودخانه های مهم : ١- رودخانه ٔ کفرآور. ٢- رودخانه ٔ گیلان . ٣- رودخانه کنگیر. ٤- رودخانه ٔ کنگاش . نواحی کوهستانی بخش که هوای آن معتدل میباشد. پوشیده از جنگل است و درختان آن عبارت است از بلوط بنه (پسته ٔ کوهی )، زال زالک، کهکوم و غیره است . از جنگلهای این بخش در دهستان های گواور، سراب قنبر، سرچله ذغال تهیه شده به شهرهای کرمانشاه، شاه آباد، قصرشیرین حمل میگردد و در بخش گیلان و دهستانهای آن بهترین مراتع ییلاقی و گرمسیری وجود دارد. معادن : دراین بخش انواع معادن نفت، ذغال سنگ، گوگرد، آهن و غیره در نقاط مختلف دیده شده . راه :راه شوسه ٔ شاه آباد به ایلام تقریباً از انتهای خاوری بخش از وسط دهستان گواور چله میگذرد. در محلی به نام سرچه شوسه ٔ گیلان از راه مذکور منشعب شده به گیلان غرب میرود و در حدود ١٥هزارگزی شمال باختری گیلان دو راه شده یکی از طریق دهستان دیده به سرپل ذهاب و دیگری به راه قصرشیرین و نفت شاه منتهی میگردد. سازمان : بخش گیلان غرب از ٦ دهستان و ١١٨ آبادی تشکیل شده است . بنابر آمار بخش گیلان غرب از ١١٨ آبادی تشکیل شده و جمعیت آن ٣٩٣٠٠ تن است . سکنه ٔ بخش از ایل معروف کلهر هستند. محصول عمده ٔ بخش : غلات، حبوب، لبنیات، پنبه، توتون و مختصر کتیرا، سقز، سریش، هیزم و ذغال است . شغل عمده ٔ ساکنان آنجا زراعت و گله داری است . گله داران تابستان به ییلاق و زمستان به قشلاق رفته و در سیاه چادر و آلاچیق به سر میبرند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٥).
گیلان غرب . [ ن ِ غ َ ] (اِخ ) قصبه ٔ مرکزی بخش گیلان غرب از شهرستان شاه آباد. واقع در ٩٤هزارگزی باختر شاه آباد و ٦٠هزارگزی جنوب خاوری قصرشیرین، در قسمت علیای دره ٔ گیلان . مشخصات جغرافیایی آن به شرح زیر است : طول ٤٥ درجه و ٥٥ دقیقه . عرض ٣٤ درجه و ٧ دقیقه . ارتفاع از سطح دریا ٧٢٣گز. موقع طبیعی قصبه، محلی دشت . هوای آن گرمسیر و آب آن از سراب گیلان تأمین میشود. محصول عمده ٔآن غلات، برنج، پنبه، حبوب، صیفی، توتون و لبنیات است . جمعیت قصبه در تابستان ١٥٠٠ تن و در زمستان در حدود ٢٥٠٠ تن است . ساکنان از طایفه ٔ کلهر میباشند. از آثار قدیم تپه ای در کنار قصبه وجود دارد که زمانی آباد بوده و فعلاً خرابه های آن باقی است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٥).