گیل

گیل . (اِخ ) دهی است از دهستان خدابنده لو بخش قیدار شهرستان زنجان . واقع در ١٨هزارگزی جنوب خاوری قیدار و ٦هزارگزی راه عمومی . محلی کوهستانی و هوای آن سردسیر و سکنه ٔ آن ١٤٣تن است . آب آن از چشمه تأمین میشود. محصول آن غلات و شغل اهالی زراعت و صنایع دستی آنان قالی بافی است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٢).

گیل . (اِخ ) به قوم ساکن گیلان اطلاق شود.(حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ) (معجم البلدان ). اسم طوایفی است که در ولایت گیلان در کوههای شمالی یعنی خلخال و طارم سکنی داشته اند و یونانیها آنها را کادوسی مینامیدند. (جغرافیای سیاسی کیهان ص ٢٦٣) : سپر در سپر گیل مشکین کله خروشان همه چون هزبر یله . اسدی . - گیل مرد ؛ اهل گیلان . از اهالی و سرزمین گیل ها. - گیل مردم ؛ مردم گیل . مردم زمین گیلان . گیل ها : همان گیل مردم چو شیر یله ابا طوق زرین و مشکین کله . فردوسی . - گیل و دیلم ؛ مردم دو سرزمین و ناحیه ٔ گیلان و دیلمستان . این دو سرزمین به سبب داشتن مردانی جنگاور و کارزاری و افراد شجاع و دلیر در ادبیات فارسی اختصاص یافته اند و دو کلمه ٔ گیل و دیلم هر یک بمجاز در معنی شجاع و دلیر و جنگاور مستعمل شده است . و کلمه ٔ دیلم خاصةًمعنی مجازی دیگری نیز یافته است که خدمتکار و محافظو غلام سرایی سلاطین و امیران باشد. رجوع به کلمه ٔ مزبور شود : چو شب گیل شد در گلیم سیاه ورا زرد گیلی سپر گشت ماه . اسدی (گرشاسبنامه ص ٢٢٣). ◄ (اِخ ) گیلان را گویند و آن ولایتی باشد معروف از تبرستان . (برهان قاطع) (فرهنگ نظام ) (انجمن آرا) (آنندراج ). سرزمین گیل ها. گیلان معرب آن جیل است : مرداویج گیل داشت و برادرش وشمگیر خراسان . (مجمل التواریخ و القصص ). رجوع به گیلان شود. - گیل ودیلم ؛ سرزمین گیلان و دیلمستان : ز گیل و ز دیلم بیامد سپاه همی گرد لشکر برآمد به ماه . فردوسی . ◄ (ص ) بمجاز شجاع و دلیر. ◄ (اِ) به زبان گیلانی رعیت و روستایی و مردم عامی را گویند. (برهان قاطع). ◄ چوب سخت باشداز درخت عناب که از آن وسایل و اسباب سازند و معرب آن جیل باشد. (از انساب سمعانی ج ٢ ص ١٤٨).

گیل . (اِ) نام فارسی زعرور باشد. (فهرست مخزن الادویه ). گیلک . گیل سرخ . رجوع به زعرور و کیل شود.