یُضِلَّ

وَمَا کَانَ اللّهُ لِیُضِلَّ منظور از «یُضِلَّ» از مادّه «إِضلال ـ ضَلال» که در اصل به معناى گمراه ساختن، یا حکم به گمراهى مى باشد، آن چنان که بعضى از مفسران احتمال داده اند (همانند تعدیل و تفسیق، که به معناى حکم به عدالت و حکم به فسق است): یا به معناى گمراه ساختن از طریق ثواب و پاداش هاى روز قیامت است، که در واقع به مفهوم مجازات کردن خواهد بود. و یا این که، منظور از «اضلال»: بر گرفتن نعمت توفیق، و رها ساختن انسان به حال خود، که نتیجه اش گمراه شدن و سرگردان ماندن در طریق هدایت است. و این تعبیر اشاره لطیفى به این حقیقت است که همواره گناهان سرچشمه گمراهى بیشتر، و دور ماندن از طریق هدایت است.(18)