یکدله
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
یکدله . [ ی َ / ی ِ دِ ل َ / ل ِ ] (ص نسبی ) موافق و بی ریا و بی نفاق . (آنندراج ) (برهان ) (ناظم الاطباء). صادق . (ناظم الاطباء). متفق .(غیاث ). یکدل . صمیمی . (یادداشت مؤلف ) : خوشا نبید غارجی با دوستان یکدله گیتی به آرام اندرون مجلس به بانگ و ولوله . شاکر بخاری . ز ارج تو فرزانه ٔ یکدله همم حجله شد ساخته هم گله . شمسی (یوسف و زلیخا). شمار شبان و شمار گله بدانست پیغمبر یکدله . شمسی (یوسف و زلیخا). ای سپرده دین به دنیا وقت بود گر شوی مر علم دین را یکدله . ناصرخسرو. - یکدله کردن دل با کسی ؛ با او همدل و هم آواز و متحد گشتن .با او صفا و یکرنگی یافتن : با من صنما دل یکدله کن گر سر ندهم آن گه گله کن . ؟ ای ده دله ٔ صددله دل یک دله کن . ؟ ◄ بدون تردید. بی فکری مخالف . (یادداشت مؤلف ). ◄ شجاع . (غیاث اللغات ) (آنندراج ). ◄ (ق مرکب ) یکسره . یک باره . (یادداشت مؤلف ) : یکسره میره همه باد است و دم یکدله میره همه مکر و مری ست . حکیم غمناک (از فرهنگ اسدی نخجوانی ). تو گردن نهی سوی گفتار من شوی یکدله یار و غمخوار من . شمسی (یوسف و زلیخا). ◄ (اِ مرکب ) ظاهراً به معنی مرکز و نقطه ٔ اتکاء است : یکدله ٔ شش جهت و هفت گاه نقطه نه دایره بهرامشاه . نظامی .