آشنایی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
آشنایی . [ ش ْ / ش ِ ] (حامص ) آشنائی . تعارف . معارفه . معرفت . عرفان . شناخت . شناسائی . قرب . نزدیکی . الفت . انس . استیناس . مقابل بیگانگی : از ایران و توران جدایی نبود که با جنگ و کین آشنایی نبود. فردوسی . نه من با پدر بیوفایی کنم نه با اهرمن آشنایی کنم . فردوسی . بدان راستی دل گوایی دهد مرا با پسر آشنایی دهد. فردوسی . به آغاز آن آشنایی نخست همی از رد و موبدان رای جست . فردوسی . چنین گفت بهرام شیرین سخُن که با مردگان آشنائی مکن . فردوسی . بهستی ّ یزدان گوایی دهیم روان را بدین آشنایی دهیم . فردوسی . با علم اگر آشنا شوی تو با زهد بیابی آشنایی . ناصرخسرو. بر سر دریا چو از کاهی کمم در آشنا با گهر در قعر دریا آشنایی چون کنم ؟ سنائی . غرقه ٔ دریای حیرت خواستی گشتن ولیک آشنایی ما برونْت آورد از او بی آشنا. سنائی . من آن روز از خویش بیگانه گشتم که افتاد با تو مرا آشنایی . کمال اسماعیل . در مقامی که آشنایی نیست بهتر از عقل روشنایی نیست . اوحدی . دلت را با غم عشقش به معنی آشنای ده که تن را آشنا کردن نمی شاید در این دریا. سلمان ساوجی . یار بگزید بیوفایی را رفت و بُبْرید آشنایی را. کمال خجند. دلت را با غم عشقش به معنی آشنایی ده که تن را آشنا کردن نمی شاید در این دریا. سلمان ساوجی . فغان که نیست بجز عیب یکدگر جستن نصیب مردم عالم ز آشنایی هم . صائب . زآن سیه دل کز حقوق آشنایی غافل است بهتر است آن سگ که پای آشنا نگرفته است . صائب . ♦ آشنایی دادن ؛ خود را شناسانیدن . خود را معرفی کردن : الاستعراف ؛ آشنائی فادادن . (مجمل اللغه ). یکی سوی روح الامین بنگرید [ یوسف ] ندانست کو از کجاشد پدید همی چهر وی را شگفتی نمود ندانست وی را که نادیده بود بپرسید و گفت ای همایون بچهر چه خلقی که دارد دلم بر تو مهر ورا جبرئیل آشنایی بداد به پیغام یزدان زبان برگشاد. شمسی (یوسف و زلیخا). ♦ امثال : آشنایی روشنائیست ؛ معرفت، دوم ْ بینائیست .