اسام

اسام . [ اَ ] (اِخ ) مملکتی است قدیمی در حد شمال شرقی نپال، اکنون مقاطعه ایست در جانب شمال شرقی هندوستان جزو حکومت کلکته . موقع آن بین ٢٥ درجه و ٥٠دقیقه و ٢٨ درجه و ٢٠ دقیقه و ٩٧ درجه و ٣٠ دقیقه طول شرقی است . حد شمالی آن بهونان و از شمال شرقی تبت و از مشرق و جنوب برمه و از جنوب غربی بنگال . مساحت اسام ٢١٨٠٠ میل مربع و سکنه ٔ آن بیش از دویست هزار تن باشند. مرکز اسام شهر جرهه و مشهورترین شهرهای آن رنکپورست و سکنه ٔ آن بیش از دیگر شهرهاست و هوای آن معتدل و حرارت آن تا ٢١ درجه و برودت تا ١١ درجه زیر صفر رسد و خاک آن بسیار حاصلخیز است . این ناحیه پراز بیشه ها و جنگل های بسیار و دارای درختان عوسج و خیزران و غیره و از محصولات آن نیشکر و قهوه و افیون وبرنج و گندم و جو و ارزن و پنبه و چای و فلفل و زنجبیل و فوفل و حریر و مشک و از معادن آن زغال سنگ و چشمه های نفت و آهن و نقره و مس و ارزیر و اندکی زر است و زراعت چای در آن ناحیت بسیار معمول است . و از حیوانات برّی آن پلنگ و کرگدن و یوز و از حیوانات اهلیةگاو و گوسفند و بز و اسب و مانند آن باشد و سکنه ٔ آن اصلاً نزدیک به نژاد هندی و دارای بدن خرد باشند و پوست آنان در غایت نعومت است و ایشان اهل نشاط و آرامش اند و خانه ها را از خیزران و لیف بوریا سازند و بعلت تنبلی جز بصنایع ساده ٔ کم ارج میل نکنند و مذهب اکثر آنان برهمنی است و اندکی مسلمانانند. اسام در قدیم مستقل بود و در مائه ٔ هفدهم مغولان خواستند تا بر آنجا استیلا یابند ولی ناامید شدند و پس ازین تاریخ اسام معرض انقلابات شد و قدرت و قوت آن تا سال ١٧٧٠ م . از میان بشد و عساکر انگلیسی در انقلابی که بر ضد امیر آن ایجاد شده بود، داخل آن ناحیت شدند و چون جنگ بین انگلیس و بورنا در سال ١٨٢٥ م . درگرفت انگلیسیان بر آن ناحیه استیلا یافتند. (ضمیمه ٔ معجم البلدان ).