امویان اندلس

امویان اندلس . [ اُ / اَ م َ ویا ن ِ اَ دُ ل ُ ] (اِخ ) خانواده ای هستند از امویان (بنی امیه ) که در اسپانیا حکومت و خلافت داشتند. اسپانیا در فاصله ٔ سالهای ٩١ و ٩٣ هَ .ق ./ ٧١٠ - ٧١٢ م . بوسیله ٔ مسلمانان گشوده شد. از این تاریخ تا سال ١٣٨ هَ .ق . ٧٥٦/ م . مانند دیگر ممالک اسلامی حکامی که از طرف خلفای عباسی فرستاده میشدند آن سرزمین را اداره میکردند. در سال ١٣٨ عبدالرحمان (اول ) یکی از نوادگان هشام خلیفه ٔ دهم اموی که از قتل عام عباسیان رهایی یافته بود بعد از چند سال سرگردانی از اغتشاش اسپانیا و اختلافی که میان بربرها و قبایل عرب بود استفاده کرد و مصمم شد در آن سرزمین به رغم دستگاه عباسیان، دستگاه خلافتی برای خود ترتیب دهد.عبدالرحمان توفیق یافت که از تعرضات سپاهیان عباسی پیشگیری کند و جانشینان وی مدت دو قرن در اندلس حکومت کردند و توانستند از یکسو جلو دست اندازیهای عیسویان را از طرف شمال بگیرند و از سوی دیگر شورشهای داخلی را بخوابانند. امویان اندلس تا مدتی بهمان عنوان امیری یا سلطانی قناعت داشتند ولی عبدالرحمان ثالث (٣١٧ هَ .ق ./ ٩٢٩ م .) عنوان خلیفه اختیار کرد. این شخص بزرگترین خلیفه ٔ امویان اندلس است، او نه تنها در میان رعایای خود بقدرت حکومت میکرد و پادشاهان عیسوی لیون و قسطلون و نواره را مغلوب ساخت بلکه مهاجمانی را که از آفریقا به اسپانیا هجوم آورده بودند بیرون راند و بوسیله ٔ کشتی های نیرومند بر دریای مدیترانه استیلا یافت . پس از مرگ او هیچیک از جانشینانش نتوانستند کارهای او را دنبال کنند. تنها المنصور سردار مشهور بود که توانست وحدت ممالک اموی را در اندلس حفظ کند. در آغاز قرن پنجم هجری (ابتدای قرن یازدهم م .) انقلابات و حوادثی در اسپانیا بظهور رسید و بر اثر این انقلابات حکومت اموی از بین رفت و حکومتهای کوچک محلی بنام ملوک الطوائف جای آنان را گرفت (٤٢٢ هَ .ق ./ ١٠٣١ م .). پادشاهان یاخلفای اموی بترتیب با تاریخ جلوس عبارت بودند از: عبدالرحمان اول ١٣٨ هَ .ق . (٧٥٦ م .) هشام اول ١٧٢ (٧٨٨) حکم اول ١٨٠ (٧٩٦) عبدالرحمان دوم ٢٠٦ (٨٢٢) محمد اول ٢٣٨ (٨٥٢) منذر ٢٧٣ (٨٨٦) عبداﷲ ٢٧٥ (٨٨٨) عبدالرحمان سوم ٣٠٠ (٩١٢) حکم دوم ٣٥٠ (٩٦١) هشام دوم ٣٦٦ (٩٧٦) محمد دوم ٣٩٩ (١٠٠٩) سلیمان دوم ٤٠٠ (١٠٠٩) محمد دوم ٤٠٠ (١٠١٠) هشام دوم ٤٠٠ (١٠١٠) سلیمان ٤٠٣ (١٠١٣) عبدالرحمان چهارم ٤٠٨ (١٠١٨) عبدالرحمان پنجم ٤١٤ (١٠٢٣) محمد سوم ٤١٤ (١٠٢٤) هشام سوم ٤١٨-٤٢٢(١٠٢٧-١٠٣١). (از طبقات سلاطین اسلام صص ١٤ - ١٦) (از تاریخ الخلفای سیوطی ص ٣٤٨). و رجوع به الحلل السندسیة و معجم الانساب زامباور ص ٢ شود.