انیران
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
انیران . [ اَ ] (اِ) نام فرشته ایست که موکل بر عقد نکاح میباشد. (برهان قاطع) (ناظم الاطباء). در اوستا انغره رئوچه . در پهلوی و پارسی انیران، جزو اول خود مرکب است از اَن علامت نفی و اغره به معنی پایان و حد و حصر و جزو دوم به معنی روشن است جمعاً یعنی روشنی بی پایان . انغزه رئوچه بارگاه جلال اهورمزدا یا عرش اعظم محسوب شده علاوه بر آن نام ایزدی است که نگهبانی روز سی ام بدو سپرده شده . ابوریحان در فهرست روزهای ایرانی این روز را «انیران » و در سغدی «نغر» و درخوارزمی «اونرغ » آورده و زرتشتیان امروز «انارام » گویند. دیگر انیران از اوستایی اَن ْ اَئیریا مرکب از اَن علامت نفی و جزو دوم به معنی آریایی و ایرانی جمعاً غیر آریایی ناایرانی، در پهلوی انیران و در پارسی انیران و مخفف آن انیران بمعنی بیگانه و غیر ایرانی است . (حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ). ◄ روز سی ام از هر ماه شمسی . (ناظم الاطباء) (غیاث اللغات ) (آنندراج ) : انیران ز پیران شنیدم چنان که می خورد باید به رطل گران . مسعودسعد. سفندار مذ ماه رفته تمام بروزی که خوانی انیرانش نام در این روز زردشت پاکیزه دین درآمد سوی حد ایران زمین . زرتشت بهرام (از آنندراج ) (انجمن آرا). سال در هفتصدوده از گه هجرت این شعر گفته شد روز انیران ز مه فروردین . شرف الدین .