ببار
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
ببار. [ ب ِ ] (ص مرکب ) (از: بَ + بار) که بار بر پشت دارد. زیر بار. بارکرده شده . بار برنهاده : به پیش اندرون هدیه ٔ شهریار ده اسب و ده استر به زین و ببار. فردوسی . ◄ درختی که بار دارد. که به بار است . بارور. پربار. درختی که بدان میوه باشد. بن میوه دار. باثمر. مثمر. حامل : بیامد بسان درختی ببار بسی آفرین کرد برشهریار. فردوسی . سپاهی ز نام آوران بیشمار سپهبد درختی و آهن ببار. فردوسی . بدو گفت برزو که ای شهریار جهان را برآور درختی ببار. فردوسی . یکی چون عقیق سرخ یکی چون حدیث دوست یکی چون مه درست، یکی چون گل ببار. فرخی . آن آتشی که گوئی نخلی ببار باشد اصلش ز نور باشد فرعش ز نار باشد. منوچهری . چون درختان ببارند ز دیدار ولیکن چون بکردار رسد یکسره بیدند و چنارند. ناصرخسرو. ◄ بر درخت . بر شاخه . آن میوه یا گل که برشاخه باشد. میوه ٔ نچیده . گل و میوه که بر درخت باشد: دو چشم آهو و دو نرگس شکفته ببار درست و راست بدان چشمکان تو ماند. دقیقی . پرآب خوش و میوه هرسو ببار گل گونه گون گرد او صدهزار. اسدی . ای بدان روی دل افروز چو گلنار ببار دلم آگنده تر از نار مکن، گو نکنم . مسعودسعد. ♦ ببار بودن ؛ بر درخت بودن . بر شاخه بودن : زنی بود آرایش روزگار درختی کزو فر شاهی ببار. فردوسی . چو گل ببار بود هم نشین خار بود چو در کنار بود خار درنمی گنجد. سعدی (طیبات ).