ترک گرفتن

ترک گرفتن . [ ت َ گ ِ رِ ت َ ] (مص مرکب ). رها ساختن . دست بداشتن . هشتن . دست بشستن از چیزی : خوشا آن کس که پیش از مرگ میرد دل و جان هرچه باشد ترک گیرد. عطار. دلی گر بدست آیدت دلپذیر به اندک دل آزار ترکش مگیر. سعدی (بوستان ). ♦ به ترک کسی گرفتن ؛ از او جدا شدن و دور شدن . او رارها کردن . از او دست بداشتن : گفتی که ترک ِ من کن و آزاد شو ز غم آسان به ترک همچو توئی کی توان گرفت . امیر خسرو (ازآنندراج ). ♦ ترک ِ آسایش گرفتن ؛ از آسودگی و راحت اعراض کردن . تن به سختی دادن . با رنج و سختی ساختن . دل به سختی و رنج خوش داشتن : رنجها بردیم و آسایش نبود اندر وجود ترک ِ آسایش گرفتیم این زمان آسوده ایم . سعدی (بدایع). ♦ ترک آشنائی گرفتن ؛ بیگانه شدن . بریدن از آشنایان : تا ترک آشنائی عالم گرفته ایم عالم تمام معنی بیگانه ٔ من است . صائب (ازآنندراج ). ♦ ترک ِ جان گرفتن ؛ از جان گذشتن . دست از جان کشیدن : سعدیا گربه جان خطاب کند ترک ِ جان گیر و دل بدست آرش . سعدی (طیبات ). دلم بردی و ترک ِ جان گرفتم جفاها کردی و آسان گرفتم . مجد (از آنندراج ). ♦ ترک ِ خویش گرفتن ؛ ترک ِ خویش گفتن . خود را نادیده انگاشتن . به هستی خود بی اعتنا بودن : جفا و جور توانی بکن که سعدی را چو ترک خویش گرفت از جفا چه غم دارد؟ سعدی (خواتیم ) ♦ ترک ِ کسی گرفتن ؛ او را رهاکردن و از او دور شدن، روی از مصاحبت او برتافتن : درین ره جان بده یا ترک ِ ما گیر بدین در سر بنه یا غیر ما جوی . سعدی (طیبات ). ترک ِ مراد گرفتن ؛ از آرزوی خود چشم پوشیدن . بدنبال مراد خود نرفتن . از هوای دل اعراض کردن : آن را که مراد دوست باید گو ترک ِ مراد خویشتن گیر. سعدی (طیبات )