حرج

صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً «حرج» (بر وزن حرم) در لغت به معناى تنگى فوق العاده و محدودیت شدید است; و این حال افراد لجوج و بى ایمان است که فکرشان بسیار کوتاه و روحشان فوق العاده کوچک و ناتوان است. و کمترین گذشتى در زندگى ندارند و در اصل، به معناى مرکز اجتماع درختان در هم پیچیده است، سپس توسعه یافته و به هر نوع گرفتگى و ضیق اطلاق شده است و از آنجا که اجتماع و انبوه جمعیت، توأم با تنگى و ضیق مکان و کمبود جا است، این کلمه به معناى «ضیق و تنگى»، «ناراحتى» و «مسئولیت و تکلیف» آمده است، و در سوره «توبه» به معناى اخیر، یعنى مسئولیت و تکلیف مى باشد.(7)