داران
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
داران . (اِخ ) یکی از بخش های دوگانه حومه ٔ شهرستان فریدن . حدود و مشخصات آن بشرح زیر است : از شمال بشهرستان خوانسار و گلپایگان، از جنوب به بخش مرکزی شهرکرد، از خاور به بخش نجف آباد، از باختر به بخش آخوره و بلوک الیگودرز. هوای بخش : نظر به اینکه این بخش در کوهستان واقع شده سردسیر و زمستان آن بسیار سرد است . ارتفاعات : بخش داران دارای ارتفاعاتی بشرح زیر میباشد. ١- رشته ارتفاعات دهستان ورزق، عبارت است ازکوه دزدک، کوه خوانسار و کوه عربستان . ٢- رشته ارتفاعات دهستان گرجی که عبارت از کوه آخوره و کوه خشگرود است . ٣- در دهستان - کرچیمو کوه بادیان . ٤- رشته ارتفاعات دهستان چادگان عبارت است از دالان کوه، پیشکوه و کوه لشرو. مهمترین تنگها و گردنه های این بخش عبارت از گردنه خاکستری که راه خوزستان و فریدن از آن میگذرد. گردنه مادرشاه که راه فریدن و سامان از آن عبور میکند. دیگر تنگ خونسار بطول سه هزارگز که راه اصفهان به خوانسار از این تنگ میگذرد. رودخانه ها: رودخانه های مهم این بخش رودخانه داران و رودخانه نهر خلج در دهستان ورزق رودخانه چشمه لنگان و رودخانه قم در دهستان گرجی، رودخانه پلاسون و آبخورسنگ در دهستان چادگان . راه : راه شوسه اصفهان به داران در جهت خاور بباختر از وسط این بخش میگذرد. راه شوسه اصفهان بازنا که در جهت خاوری باختری کشیده شده از کنار مرکز شهرستان و بخش میگذرد. سازمان : بخش حومه داران از چهار دهستان و ١٢٩ آبادی بشرح زیر تشکیل شده است : ١- دهستان ورزق از ٣٠ آبادی . ٢- دهستان گرجی از ٢٥ آبادی . ٣-دهستان کرچمبو از ٣٥ آبادی . ٤- دهستان چادگان از ٣٩آبادی . محصول عمده بخش عبارت است از غلات، حبوبات، سیب زمینی، کتیرا. (فرهنگ جغرافیایی ایران ج ١٠ ص ٨٣).
داران . (اِخ ) قصبه ٔ مرکزی شهرستان فریدن و بطور مستقیم در صد و بیست هزارگزی شمال باختری اصفهان واقع شده . خلاصه مشخصات و مشخصات جغرافیایی آن بشرح زیر است : طول : پنجاه درجة و ٢٤ دقیقه و سی ثانیه خاوری از نصف النهار گرینویچ، عرض : ٣٢درجه و ٥٨ دقیقه و سی ثانیه شمالی . ارتفاع از سطح دریا ٢١٣٠ گز. بنابراین ٥٤٦ گز از اصفهان مرتفعتر است . اختلاف ساعت با تهران ٤ دقیقه و بیست ثانیه . مسافت تا اصفهان (مرکز استان ) از راه شوسه نجف آباد - دامنه صد و بیست هزار گز و تا خوانسار چهل و پنج هزار گز است . موقعیت طبیعی : قصبه ٔ داران در جلگه ای سبز و خرم که میان دو کوه از شمال بکوه باغ بالا و از جنوب بکوه هرمودر محدود است واقع شده . طول قصبه هزار و دویست و عرض آن در حدود هزار گز و بطور تقریب دارای هزار و دویست خانه است . هوای قصبه بواسطه ارتفاع زیاد سردسیر و در تابستان معتدل است . راههای داران در فصل زمستان مسدود میشوند. آب آشامیدنی و آب زراعتی قصبه ازرودخانه ٔ داران و پانزده رشته قنات که دارای آب مشروب بسیار خوب و گوارائی است تأمین میشود. وضع بناهای قصبه بجز چند ساختمان که بطرز شهری ساخته شد بقیه گلی و قدیمی است . قصبه ٔ داران دارای یک خیابان تسطیح نشده شمالی جنوبی است که ادارات دولتی و دکاکین که در حدود صد و ده باب است در مسیر این خیابان واقع شده اند. روشنایی قصبه از چراغهای نفتی است ولی در نظر است یک کارخانه ٔ برق احداث شود. جمعیت قصبه در حدود دو هزار و هفتصد تن است . شغل اهالی قصبه : زراعت و گله داری و کسب و صنایع دستی محلی، قالی و جاجیم و گلیم بافی . محصول عمده : غلات، حبوبات و میوه جات و دارای یک باب دبیرستان و دو دبستان میباشد. تفرج گاه اهالی قصبه مزارع و باغات اطراف قصبه است . قصبه ٔ داران دارای ادارت دولتی : فرهنگ، ژاندارمری، دارایی، کشاورزی، پست و تلگراف و تلفن، بهداری، فرمانداری، دادگاه، آمار و ثبت میباشد. (فرهنگ جغرافیایی ایران ج ١٠ ص ٨٤).
داران . (اِخ ) دهی جزء دهستان علمدارگرگر بخش جلفا شهرستان مرند، چهل و سه هزارگزی شمال مرند. چهارده هزارگزی راه مالرو بخط آهن جلفا - تبریز. جلگه معتدل . سکنه ٧٧٨ تن . آب آن از چشمه و قنات . محصول آنجا غلات، پنبه، ابریشم، شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است . (فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٤ ص ٢٠٤).
فرهنگ نامهای فارسی
نام مردانه