دریغا

دریغا. [ دِ / دَ ] (صوت ) در این لفظ الف زائد است و می تواند که برای ندبه باشد که در آخر مندوب زائد کنند برای مد صوت ؛ و «خان آرزو» نوشته که الف دریغ رابط بود به معنی دریغ است، و همین قسم الف خوشا و بسا به معنی خوش است و بس است . (غیاث ) (آنندراج ). کلمه ٔ غیر موصول که در افسوس و حسرت استعمال کنند یعنی آه و وای و دردا و حیف و افسوس . (ناظم الاطباء). ای دریغ و افسوس کردن بر تقصیرات گذشته . (شرفنامه ٔ منیری ). افسوس . ای افسوس . حیف . حیف باد. وا اسفا. دردا. حسرتا. واحسرتا. وای . اسفا. فسوسا. والهفا. ایا. معالاسف . معالتأسف : دریغا نگارا مها خسروا نبرده سوارا گزیده گوا. فردوسی . دریغا سوارا گوا مهترا که بختش جدا کرد تاج از سرا. فردوسی . دریغا تهی از تو ایران زمین همه زار و بیمار و اندوهگین . فردوسی . دریغا که بدخواه دلشاد گشت دریغا که رنجم همه باد گشت . فردوسی . دریغا فرود سیاوش دریغ که با زور دل بود و با گرز و تیغ. فردوسی . دریغا که شادان شود دشمنم برآید همه کام دل بر تنم . فردوسی . دریغا دل و زور و این یال من همان زخم شمشیر و کوپال من . فردوسی . دریغا برادر دریغا پسر چه آمد مرا از زمانه بسر. فردوسی . دریغا که رنجم نیامد بسر ندیدم در این هیچ روی پدر. فردوسی . بگفتا دریغا چنان ژنده پیل که بودی خروشان چو دریای نیل . فردوسی . بسوزد دلم بر جوانی تو دریغا بر پهلوانی تو. فردوسی . دریغا که پند جهانگیر زال نپذرفتم و آمدم بدسگال . فردوسی . دریغا مسلمانیا که از پلیدی نامسلمانی اینها بایست کشید. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ١٧٣). دریغا لشکری بدین بزرگی و ساختگی بباد شد از مخالفت پیش روان . (تاریخ بیهقی ص ٤٩٤). دریغا چنین مردی بدین فضل کاشکی وی را اصلی بود. (تاریخ بیهقی ص ٤١٥). من که بونصرم گفتم دریغا که من امروزاین سخن می شنوم . (تاریخ بیهقی ص ٣٢٦). همه ٔ نسختها من داشتم و بقصد ناچیز کردند دریغا و بسیار بار دریغا. (تاریخ بیهقی ص ٢٩٧). دریغا میر بونصرا دریغا که بس شادی ندیدی از جوانی . ؟ (از تاریخ بیهقی ص ٣٨٤). دریغا عمر که عنان گشاده رفت . (کلیله و دمنه ). از سر دین کلاه عزت رفت سر دریغا کلاه می گوید. خاقانی . چون به پای علم روز سر شب ببرند چه عجب کز دم مرغ آه دریغا شنوند. خاقانی . دریغا جز سلام و دعا عبارتی خاصتر بایستی تا شرایط خدمت در ضمن آن مدرج کردمی . (منشآت خاقانی چ دانشگاه ص ٢٩٢). در این آتش که عشق افروخت برمن دریغا عشق خواهد سوخت خرمن . نظامی . دریغا چراغی بدین روشنی بخواهد نشستن ز بی روغنی . نظامی دریغا به دریا کنون آمدم که تا سینه درموج خون آمدم . نظامی . دریغا آنچنان سرو شغنباک ز باد مرگ چون افتاد برخاک . نظامی . و گرخواهی به شاهی باز پیوست دریغا من که باشم رفته از دست . نظامی . گلی دیدم نچیدم بامدادش دریغا چون شب آمد برد بادش . نظامی . دریغا که بی ما بسی روزگار بروید گل و بشکفد نوبهار. سعدی . واماندگی اندر پس دیوار طبیعت حیف است و دریغا که در صلح بهشتیم . سعدی . دریغا گردن طاعت نهادن گرش همراه بودی دست دادن . سعدی . دریغا که فصل جوانی برفت به لهو و لعب زندگانی برفت . سعدی . آن بوی گل و سنبل و نالیدن بلبل خوش بود دریغا که نکردند دوامی . سعدی . دمی چند گفتم برآرم بکام دریغا که بگرفت راه نفس . سعدی . دریغا که برخوان الوان عمر دمی چند خوردیم و گفتند بس . سعدی . چه دلها بردی ای ساقی به ساق فتنه انگیزت دریغابوسه چندی بر زنخدان دلاویزت . سعدی . ♦ آی دریغا ؛ ای افسوس : آی دریغا که خردمند را باشد فرزند وخردمند نی . رودکی . ♦ ای دریغا ؛ افسوس .ای فسوس : ای دریغا طبع خاقانی که واماند از سخن کوسخندان مهین تا برسخن بگریستی . خاقانی . ای دریغا گر بدی پیه و پیاز په پیازی کردمی گر نان بدی . مولوی . ای دریغا اشک من دریا بدی تا نثار دلبر زیبا شدی . مولوی . ای دریغا لقمه ای دوخورده شد جوشش فکرت از آن افسرده شد. مولوی . ای دریغابود ما را برد باد تا ابد یا حسرتا شد للعباد. مولوی . ای دریغا پیش از این بودی اجل تا عذابم کم بدی اندر وجل . مولوی . ای دریغا حاصل عمر و حیات این چنین دادی به باد نائبات . مولوی . ای دریغا روزگار و عمرما رفته چندین سال بر باد هوا. مولوی . تو امیر ملک حسنی به حقیقت ای دریغا اگر التفات بودی به فقیر مستمندت . سعدی .