زینهار خوردن

(~. خُ دَ) (مص ل.) پیمان شکستن.<br>

(~. خُ دَ) (مص ل.) پیمان شکستن.

زینهار خوردن . [ خوَرْ / خُرْ دَ ] (مص مرکب ) خلف پیمان کردن . عهد و پیمان شکستن . (یادداشت بخط مرحوم دهخدا). نقض عهد کردن . عهد شکستن . پیمان شکستن . (فرهنگ فارسی معین ) : بر این تخت شاهی مخور زینهار همی خیره بفریبدت روزگار. فردوسی . بدو گفت گستهم کای شهریار به شیرین روانت مخور زینهار. فردوسی . ای زینهارخوار بدین روزگار از یار خویشتن که خورد زینهار. فرخی . ♦ زینهار خوردن باتن خود، زینهار خوردن به جان و تن خود، زینهار خوردن بر تن خویش ؛ خود را در معرض خطر و فنا و نیستی قرار دادن . بخود ستم و ظلم کردن : پیاده تو با لشکر نامدار نتابی مخور با تنت زینهار. فردوسی . مگر بد سگالد بدو روزگار به جان و تن خود خورد زینهار. فردوسی . ز یزدان و از روی من شرم دار مخور بر تن خویشتن زینهار. فردوسی . جان تو پادشاها در زینهار حق بر جان خویش دشمن تو خورده زینهار. سوزنی . اگر دهشت و حیرت به خود راه دهم بر جان خود ستم کرده باشم و بر تن عزیز زینهار خورده . (سندبادنامه ص ٣٢٧). ♦ زینهار خوردن با جان کسی ؛ زینهار خوردن بر جان کسی . بر وی ستم کردن : این چیست که تو کردی و با جان من زینهار خوردی . (تاریخ بخارا). رجوع به ترکیب بعد شود. ♦ زینهار خوردن بر جان کسی ؛ اورا به مرگ سپردن . (یادداشت بخط مرحوم دهخدا) : چه بازی نمودی به فرجام کار که بر جان فرزند من زینهار بخوردی و در آتش انداختی بدینگونه بر جادویی ساختی . فردوسی . ◄ خیانت کردن . (فرهنگ فارسی معین ). در امانت خیانت کردن : ز بهر آل پیغمبربخوردم چنین بر جان مسکین زینهاری . ناصرخسرو. نخوردم بر ایشان بجان زینهار نجستم سپاه و کلاه و سریر. ناصرخسرو. ... فردا که در شهر آیی زینهار با کسی سخن نگویی وداد و ستد نکنی و بر مال خود زینهار نخوری . (سندبادنامه ص ٣٠٣).