سر تافتن

سر تافتن . [ س َ ت َ ] (مص مرکب ) بی فرمانی کردن . (شرفنامه ٔ منیری ). عاصی و یاغی شدن . (آنندراج ) : طاعت او چون نماز است و هر آنکس کز نماز سر بتابد بی شک او را کرد باید سنگسار. فرخی . و خبر بست و کابل کردند که ایشان سر بتافته اند. (تاریخ سیستان ). هر کو سرش از طاعت آن شیر بتابد گر شیر نر است او بخورد ماده شگالش . ناصرخسرو. وعده را طاعت باید چو مقری تو به وعد سرت از طاعت بر حکم نکو وعده متاب . ناصرخسرو. وگر ز خدمت تو سرکشی بتابد سر ز موئیش درآید چو چنبر آتش و آب . مسعودسعد (دیوان ص ٢٤). چو عاجز شد از راه نایافتن ز رهبر نشایست سر تافتن . نظامی . گر تو سر این گیا بیابی از خدمت شاه سر نتابی . نظامی . وگر زلفم سر از فرمانبری تافت هم از سر تافتن تأدیب آن یافت . نظامی . جوانی سر از رأی مادر بتافت دل دردمندش چو آذر بتافت . سعدی . بدبخت کسی که سر بتابد زین در که دری دگر نیابد. سعدی . جوانا سر متاب از پند پیران که رای پیر از بخت جوان به . حافظ. ◄ اعراض کردن . روی برگرداندن : کسی کو بتابد سراز راستی کژی گیردش کار در کاستی . فردوسی . گر نتابی سر ز دانش از تو تابد آفتاب وز سعادت ای پسر بر آسمان سایدت سر. ناصرخسرو. اگر تو ز آموختن سر نتابی بجوید سر تو همی سروری را. ناصرخسرو. چو بنهاد عقل تو رأی صواب ز رأی صواب خرد سر متاب . ؟ (از سندبادنامه ص ٣٤٦). کس از دانش و دین او سر نتافت رهی دید روشن بدان ره شتافت . نظامی . چو یوسف زین ترنج ار سر نتابی چو نارنج از زلیخا زخم یابی . نظامی . مگو زین در بارگه سر بتاب وگر سر چو میخم کشد در طناب . سعدی . قرب خواهی گردن از طاعت مپیچ خواجگی خواهی سر از خدمت متاب . سعدی . هرکه ز طوفان بلا سر بتافت آب رخ نوح پیمبر نیافت . خواجوی کرمانی .