شاه نعمت‌الله ولی | مثنویات | شماره ۳۵

جامع مجموع اسما آدم است لاجرم او روح جمله عالم است عقل اول دره بیضا بود صورت و معنی ز جد ما بود آدمی معنی است عقل کل به نام جمله عالم از او یابد نظام حضرت مبدا چو او را آفرید مبدا مجموع عالم شد پدید علم اجمالیست او را از قضا لاجرم لوح قضا خوانیم ما نفس کلیه از او حاصل شده این و آن با یکدگر واصل شده مرد و زن یعنی نفوس و هم عقول فرع ایشانند این هر دو اصول نفس کل یاقوته حمرا بود این کسی داند که او از ما بود بعد از این هر دو طبیعت گفته‌اند در این معنی بحکمت سفته‌اند علم تفصیلی ز لوح دل بخوان جامع علم قدر باشد چنان آن گهی باشد هیولا یاد دار صورتی خوش بر هیولائی نگار هر دو با هم جسم کلی خوانده‌اند خوش حکیمانه سخنها رانده‌اند عرش اعظم تخت الرحمن بگو الرحیم از کرسی اعلا بجو سقف جنت عرش کرسی زمین خوش جنانی باشد ار یابی چنین بندگی سید هر دو سرا این چنین فرمود ما را از خدا هفت افلاکند نیکو یاد دار کوکب هر یک به هر یک می‌شمار چون زحل چون مشتری مریخ هم آفتاب و زهره همچون جام جم با عطارد ماه خوش سیما بود نیست پنهان این سخن پیدا بود چار ارکان مخالف بعد ازاین معدنست و پس نبات‌ای نازنین باز حیوان آنگهی جن‌ای پسر نیک ترتیبی است نیکو می‌نگر در زمین و آسمان باشد ملک روز و شب خیرات می‌باشد ملک آخر ایشان همه انسان بود گر چه انسان اول ایشان بود معنیش اول، به صورت آخر است روح باطن، جسم پاکش ظاهر است جامع مجموع اسما او بود جمله می‌دان کاین جعل نیکو بود روشنست و دیده‌ام در آینه می‌نماید نور او هر آینه از وجودش یافته عالم نظام بلکه جان عالم است او والسلام