شیب
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
شیب . [ ش َ ] (اِخ ) ابن الجره ٔ اشجعی . آنکه با ابن ملجم در قتل علی (ع ) متفق گشت . (از حبیب السیر چ طهران ج ١ صص ١٩٤ - ١٩٥).
شیب . [ ش َ / ش ِ ] (از ع، اِ) موی . (منتهی الارب ). ◄ شیب شائب ؛ مبالغه است، مانند لیل لائل . (منتهی الارب ) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). سپیدی موی . (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). بیاض الشَّعر. (بحر الجواهر). ♦ تغییر شیب ؛ خضاب کردن . (یادداشت مؤلف ) : [ کان اُبَی ّبن کعب ] ابیض الرأس و اللحیة، لایغیر شیبه . (تاریخ ابن عساکر ج ٢ ص ١٠٧) (از منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). ◄ (اِمص ) پیری . (منتهی الارب ) (دهار) (ناظم الاطباء). دومویی . (یادداشت مؤلف ). بر ریش و لحیه اطلاق گردد. (ناظم الاطباء). پیری . سپیدی موی . دومویی . مقابل شباب : نه زمانه ست و چون زمانه همی شیب پیدا کند همی زشباب . مسعودسعد. آخر کار بیک ضربت سر او را [ خوارزمشاه را ] در مجلس انداختند و بیاض شیب اوبحمره ٔ محاجبه ٔ اوداج خضاب کردند. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص ١٣٠). هر حسی را چون دهی ره سوی غیب نَبْوَد آن حس را فتور و مرگ و شیب . مولوی . تیرها پَرّان کمان پنهان و غیب بر جوانی میرسد صد تیر شیب . مولوی . ز پشت پدر تا بپایان شیب نگر تا چه تشریف دادش ز غیب . سعدی . بطهارت گذران منزل پیری و مکن خلعت شیب چو تشریف شباب آلوده . حافظ.
شیب . (ع اِ) دوال تازیانه . (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد). ◄ حکایت آواز لب شتران وقت آب خوردن . (منتهی الارب ) (از اقرب الموارد) (مهذب الاسماء). ◄ کوههای بابرف . (منتهی الارب ). کوهها که از برف سفید شده است . ◄ بچه ٔ کفتار که از گرگ باشد. (از اقرب الموارد).