صحنه
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
صحنة. [ ص ُ ن َ ] (ع اِ)زمین فراخ هموار نرم میان سنگستان . (منتهی الارب ).
صحنة. [ ص َ ن َ ] (ع اِ) بمعنی مصحنه است و آن آوندی است مانند کاسه . (منتهی الارب ). ◄ صحنه . سِن نمایش .
صحنه . [ ص َ ن َ ] (اِخ ) یکی از بخش های شهرستان کرمانشاهان . این بخش در شمال باختری شهرستان واقع و حدود آن بشرح زیر است : از طرف شمال به بخش سنقر کلیائی از شهرستان کرمانشاه . از طرف جنوب خاور کنگاور کلیائی از شهرستان کرمانشاه . از طرف جنوب خاور شهرستان نهاوند. از طرف جنوب بخش هرسین کرمانشاه . از طرف جنوب باختر دهستان دروفرامان بخش مرکزی کرمانشاه . از طرف باختر بدهستان های پای روند و بیلوار بخش مرکزی کرمانشاه . آب و هوای بخش نسبت به پستی و بلندی متغیر است بدینطریق که هوای دهستانهای خدابنده لو، کندوله سردتر از قسمت دشت دینور و دهستان چمچمال معتدل تر از سایر نقاط است و هوای قرای مجاور رودخانه ٔ دینور دهستان چمچمال که برنج کشت مینمایند مالاریائی است . قرای بخش از رودخانه های گاماسیاب، دینور و شعبات آنها و چشمه ها مشروب می شود. محصول عمده ٔ بخش غلات آبی و دیمی، چغندر و حبوبات، لبنیات، تریاک و توتون می باشد. در این بخش چهار رشته کوه اصلی و چندین رشته ٔ منشعب از آنان مشاهده می شود: ١ - سلسله ٔ کوه پراو - این کوه در باختر بخش و شمال دشت دروفرامان واقع شده، امتداد آن شرقی و غربی و بکوههای شمالی تنگ کنشت متصل می شود. ارتفاع کوه بیستون واقع در شمال آبادی بیستون ٢٧٩٤ گز و بلندترین قله ٔ آن در خاور آبادی کوفه ٣٣٥٢ گز است . ٢ - سلسله ٔ کوه شمالی - از قله ٔ مشهور امروله رشته ای در جهت شمال باختر منشعب از گردنه ٔ مله ماس گذشته بارتفاعات شمالی دره خلیل منتهی می شود. بلندترین قلل این رشته کوه امروله بارتفاع ٣١٩٣ گز، نخودچال در شمال آبادی کل گدار بارتفاع ٣٢٦٧ گز و قله ٔ دالاخانی بارتفاع ٣١٣٨ گز است . ٣ - رشته ٔ کوه بوالین - بین دهستان دینور و دهستان چمچمال و رودخانه های گاماسیاب و دینور واقع شده . ارتفاع بلندترین قله ٔ آن ٢٥٠٩ گز است . ٤ - ارتفاعات جنوبی عامله و سراب بادیه که در منتهی الیه جنوبی بخش واقع و بلندترین قله ٔ آن ٢٢٦٧ گز است . برای اینکه ارتفاعات نسبت بدشت ها کاملاً مجسم شود ارتفاع چند نقطه ٔ مهم تعیین می شود. ارتفاع صحنه ١٣٤٢ گز. بیستون ١٣١١ گز. میان راهان ١٣٥١ گز است . مهم ترین چشمه های این بخش عبارت اند از: سرآب بید سرخ مشهور به سرآب صحنه - سرآب بخوران - سرآب برناج - سرآب غلام ویس و سرآب چهار چشمه ٔ صحنه . راه شوسه ٔ کرمانشاه به طهران از وسط دهستانهای چمچمال و حومه، راه شوسه ٔ کرمانشاه به سنقر از وسط دهستان دینور میگذرد. بواسطه ٔ مسطح بودن اراضی بخش به اکثر قرای مهم، تابستان اتومبیل میتوان برد. بخش صحنه از چهار دهستان زیر و از ٢١١ آبادی تشکیل (شده است و) جمعیت آن ٤٧٥٠٠ تن است . دهستان جومه ١٠ آبادی ٦٢٠٠ تن . دهستان خدابنده لو ٢١ آبادی ٣٩٠٠ تن . دهستان دینور ٨٣ آبادی ٢٣٧٠٠ تن . دهستان چمچمال ٩٧ آبادی ١٣٧٠٠ تن . دهستان حومه ٔ صحنه از ده آبادی تشکیل شده، قرای مهم آن عبارت اند از: سرآب بید سرخ و بید سرخ . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ٥).