طاوسی

طاوسی . [ وو ] (ص نسبی ) منسوب به طاوس . ♦ گل طاوسی ؛ گلی است زردرنگ با عطری ملایم . برگش باریک، ساقش نازک و تابان . در اغلب خانه ها در فصل بهار متجلی است . قندول . ♦ مروحه ٔ طاوسی ؛ بادبیزنی که از پر طاوس یا از پارچه ٔ طاوسی رنگ ساخته شده باشد : بار دیگرملک بدیدن او رغبت کرد. عابد را دید... سرخ و سپید برآمده ... و بر بالش دیبا تکیه زده . و غلام پری پیکر با مروحه ٔ طاوسی بالای سر بخدمت ایستاده . (گلستان ). ◄ (اِ) نوعی از جامه های رنگین . قسمی جامه ٔ ملون . اسم جامه یا پارچه ای . قسمی لباس : مرا جامه ٔ خاصه ٔ خویش دادی چه باشد مرا بیش از این افتخاری چو طاوس رنگین مرا جلوه دادی به طاووسئی چون شکفته بهاری . فرخی . طاوسی پوشان باغ از یکدیگر گشتند دور بر هوا هست از سیه پوشان قطار اندر قطار. امیرمعزی (از آنندراج ). ◄ (ص نسبی ) سبز زرین . سبز دینارگون : آنچه بد است . (از سماروغ ) آن است که سیاه بود، یا سبز، یا طاوسی . (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ). برنگ پرطاوس : و بعضی وسمه تنها برنهند و رنگ او طاوسی آید. و رنگ وسمه ٔ هندی زودتر گیرد، و تمامتر آید، لکن طاوسی تر آید. و رنگ وسمه ٔ کرمانی کمتر و دیرتر گیرد، لکن سیاهتر بود، و تطویس او کمتر بود. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ) و رجوع به «پرطاوس » شود ◄ نوعی مرواریداست که سفیدی او با سیاهی و سبزی و سرخی ممزوج بود.(جواهرنامه ). ◄ یاقوت که طاوسی رنگ باشد.قالوا ان اجوده الطاوسی . (الجماهر بیرونی ). ◄ آنکه بچند رنگ زند .

طاوسی . [ وو ] (اِخ ) شمس الدین ایوب . شاعری معاصر علاءالدین محمدبن جلال الدین حسن بن محمدبن حسن بن محمدبن بزرگ امید هفتمین پادشاه اسمعیلیان ایران بود که از سال ٤٨٣ تا سال ٦٥٤ هَ . ق . یعنی صد و بیست و یک سال فرمانروائی کردند. طاوسی علاءالدین را مرثیه گفت و این دو بیت از آن است : چون بوقت قبض روحش دید عزرائیل مست برد سوی قمطریرا تا خمارش بشکند کاسه داران جهنم آمدندش پیش باز تا بساط دوستکامی در کنارش بشکنند. (از تاریخ گزیده ص ٥٢٦ و ٥١٩).

طاوسی . [ وو ] (اِ) از نوع گیاهان دولپه ای و طایفه ٔ سه برگچه ای هاست . گیاهی علفی یا درختچه ای است و دارای گونه های مختلف میباشد. گونه های آن طاوسی معمولی یا ژنیست تنکتوریا است که برگهای آن ساده هستند. و دیگر طاوسی بالدار یا ژنیستاساژیتالیس که تقریباً بدون برگ و ساقه ٔ آن پهن و بالدار است . و گونه ٔ دیگر آن طاوسی جاروبی که خامه ٔ گل آن مارپیچی است . و برگهای آن بسیار کوچک هستند و ساقه ٔآن سبز و نرم است و عمل کربن گیری به توسط آن انجام میگیرد. طاوسی اسپانیولی ؛درختچه ای است دارای شاخه های کشیده و استوانه ای شکل وگلهای بزرگ زردرنگ که برای زینت کاشته میشود. (از کتاب دو لپه ایها تألیف دکتر زاهدی استاد دانشگاه ).