طایر شیرازی

طایر شیرازی . [ ی ِ رِ ] (اِخ ) هدایت آرد: نام شریفش حسن خان بن عبدالرحیم خان، پدرش برادر اعتمادالدوله حاجی ابراهیم خان شیرازی که پیشکار خاقان سعید شهید بوده، پس از استیصال آن خاندان بقهر قهرمان ایران، از گیتی چشم پوشیده و به عبادت کوشیده، سالها در کرمانشاه، در حضرت شاهزاده ٔ مغفور دولتشاه مبرور، ندیم و محرم، و از امراء معظم بوده . پس از رحلت آن شاهزاده ٔ ذی شان، وی نیز پریشان آمد. کمالاتش بسیار است . از جمله اینکه با عدم بصر شطرنج بازد، و بیشتر حریفان اسب انداز پیل افکن را، بفرزینی فرزانه، یا بیدقی دیوانه، شهمات سازد. پنجهزار بیت دیوان غزلیات اوست . غزل را به سیاقی خوب میفرماید، ودر این فن قدرت کامل ظاهر می نماید، چون غزلیات نیکودارد، اندکی قصاید، و بیشتر از غزلیاتش نوشته شد: شده درخت شکوفه ز پای تا سر چشم چو عاشقی که نشیند به راه وعده ٔ یار اگر نه لاله هم عاشق است و هم معشوق دلش چراست چو عاشق رخش چراست چو نار؟ گیتی اگر غلط نکنم رنگ و بو گرفت از رنگ و بوی بزمگه عید شهریار گاه عطا چو دستش میخواندم ابر را باران ابر بود اگر در شاهوار # سراغ منزل طایر ز من کنی که کجاست بهر کجا که در آنجا رخ نکوئی هست . گشتم آسوده ز بدگوئی دشمن کاکنون ببدی هم نتوان برد بر او نامم . (مجمعالفصحاء ج ٢ ص ٣٤٣).