طبسان

طبسان . [ طَ ب َ ] (اِخ ) دو طبس . قصبه ٔ ناحیه ای است بین نیشابور واصفهان که آنجا را به نام قهستان قاین نیز میخوانند، و آن عبارت است از دو شهر که هر دو را به نام طبس ذکر میکنند. یکی را طبس عناب و دیگر را طبس تمر میگویند... ابوالحسن علی بن محمد المدائنی گوید: نخستین شهری که از بلاد خراسان در آغاز فتوحات اسلام فتح شد طبسان بوده، و آن دو شهر را دو دروازه ٔ خراسان نام نهادند. فتح این شهر به دست عبداﷲبن بدیل بن ورقاء در روزگار خلافت عثمان بن عفان بسال ٢٩ هَ . ق . صورت گرفت، و پس از این فتح آهنگ تسخیر خراسان کردند و بدانجا داخل شدند، طبسان بین نیشابور، اصفهان و شیراز و کرمان واقع گردیده است، مالک بن الریب المازنی در این بیت از قصیده ٔ خود طبسان را منظور داشته است که گوید: دعانی الهوی من اهل اودو صحبتی بذی الطبسین فالتفت و رائیا. ... و از آنجا گروهی از دانشمندان برخاسته اند... (معجم البلدان چ مصر ج ٦ ص ٢٧). شهرستانی است به خراسان . (منتهی الارب ). و رجوع به کتاب المعرب جوالیقی ص ٢٢٩ شود.