طه حسین

طه حسین . [ طا ها ح ُس َ ] (اِخ ) (دکتر) در ١٤ نوامبر ١٨٨٩ م . در ماقاقا (مصر علیا) متولد شده است . در سن سه سالگی به بیماری تورّم چشم مبتلا گردیده و نابینا گشته است . تحصیلات ابتدائی او در مدرسه ٔ دهکده برای فراگرفتن قرآن آغاز گردید. در سال ١٩٠٢ پدرش او را بدانشگاه الازهر فرستاد. در آنجا به تحصیل زبان عربی و ادبیات و تمدن اسلامی و حکمت الهی پرداخت و در سال ١٩١٢ ناگزیر شد الازهر را بدون گرفتن هیچ گونه مدرک علمی ترک کند. استادان او چنین قضاوت کردند که اعطای دیپلم به کسی که طبعی چنان سرکش و خودرای دارد کار خطرناکی است . وی با روزنامه نگاری اولین فعالیت خود را آغاز کرد، سپس بدانشگاه مصر وارد گردید و پایان نامه ٔ مشهور و ممتاز خود رادرباره ٔ شاعر فیلسوف بنام «ذِکْری ̍ ابی العلاء» نوشت .در سال ١٩١٤ دانشگاه او را مأمور مطالعات علمی نمود و به فرانسه فرستاد. سالهای اول جنگ را ابتدا در شهر مونپولیه و بعد در پاریس گذرانید. در آنجا به تحصیل زبانهای لاتین و یونانی پرداخت و لیسانسیه در ادبیات شد و سپس به اخذ دیپلم در تحصیلات عالی نائل آمد و پایان نامه ٔ تحصیلی خود را که درباره ٔ اصول عقاید اجتماعی ابن خلدون بنام «فلسفه ٔ اجتماعی ابن خلدون » نوشته بود در سوربن گذرانید. در سال ١٩١٧ با دختر محصلی که با او در سوربن تحصیل میکرد ازدواج نمود و دارای یک پسر و یک دختر شد. مشاغل : در سال ١٩١٩ طه حسین به مصر برگشت و به سمت استادی دانشکده ٔ ادبیات منصوب گردید و فعالیت های روزنامه نگاری خود را تعقیب کرد. در سال ١٩٣٢ بریاست دانشکده ٔ ادبیات (دانشگاه قاهره ) انتخاب شد ولی چون در اوامر دیکتاتوری ملک فؤاد اول مقاومت میکرد و با دستورهای او مخالفت میورزید از خدمت برکنار شد. در سال ١٩٣٦ به مقام سابق دوباره منصوب گشت . در سال ١٩٤٢ به مقام معاونت وزارت فرهنگ برگزیده شد و سپس ریاست دانشگاه اسکندریه به او محول گردید و آن راتأسیس کرد. در سال ١٩٥٠ وزیر فرهنگ شد و تعلیمات مجانی دوره ٔ مقدماتی و ابتدائی و متوسطه را برقرار کرد و سپس به تأسیس دانشگاه آسیوت (ناحیه ای در مصر علیا) پرداخت . علاوه بر این، تأسیس انستیتوی تحصیلات اسلامی در مادرید و ایجاد کرسی در شهر نیس و تأسیس مدرسه ٔ زبان های مختلف در قاهره از اموری است که در تحت توجهات او انجام گرفت . در سال ١٩٥٥ به ریاست انجمن رجال ادب مصر انتخاب گردید و در سال ١٩٥٦ به عضویت شورای عالی ادب و هنرهای زیبای مصر منصوب شد. و به عضویت فرهنگستان مصر و فرهنگستان ادبی پاریس و فرهنگستان تاریخی مادرید پذیرفته شد. طه حسین عضو فرهنگستان های مایانس (آلمان ) و دمشق و طهران و بغداد و رم نیز بوده و به اخذ دیپلم دکترای افتخاری دانشگاه های مونپولیه، و لیون و آتن و رم و اکسفورد و مادرید نائل آمده است . امتیازات و مدال ها و نشانها: دارنده ٔ مدالهای متعدد ازدولت مصر و لبنان و سوریه و عراق و فرانسه و اسپانیا و بلژیک و یونان است . مسافرتها: بصورت رسمی و یا خصوصی به ممالک فرانسه، انگلستان، هلند، بلژیک، سویس، اتریش، ایتالیا، اسپانیا، یونان، لبنان، سوریه، فلسطین، عربستان مسافرت کرده است . در تمام کنگره های مستشرقین شرکت کرده و نماینده ٔ کشور مصر در کنفرانس های یونسکو بوده است . آثارش : کتاب مشهورش که «روزها» نام دارد به بیشتر از دوازده زبان از جمله فرانسه، انگلیسی، آلمانی، ایتالیائی، اسپانیولی، روسی، فارسی و چینی و غیره ترجمه شده است . آثار متعددش متجاوز از چهل جلد میشود از جمله نوول های بسیار و مطالعات اجتماعی و ادبی مختلف را میتوان نام برد و انتقادهای تاریخی، و نیز او را ترجمه های متعدد است از جمله از یونانی قدیم (سوفکل ) و از زبان فرانسه ترجمه ٔ بعضی آثار راسین و آندره ژید که دوست عزیز او بود آثاری دارد. کتاب «آینده ٔ تعلیم و پرورش در مصر» او بزبان انگلیسی ترجمه شده و در امریکا انتشار یافته است . نام طه حسین مکرر برای جایزه ٔ نوبل پیشنهادشده است . طه حسین هر هفته در الجمهوریه مهمترین روزنامه ٔ مصر مقالاتی مینگاشت و در دانشگاه تدریس می کرد.کتابی درباره ٔ دموکراسی تألیف کرده است . رجوع به معجم المطبوعات ج ٢ ستون ١٢٢٣ و ترجمه ٔ تاریخ ادبیات ایران تألیف برون ص ٥٢٣ شود.