عمادالدین کرمانی
/vâže/
لغتنامه دهخدا ـ ویرایش دوم
عمادالدین کرمانی . [ ع ِ دُدْ دی ن ِ ک ِ ] (اِخ ) (خواجه ...). نام او علی و لقبش عمادالدین و تخلصش عماد و شهرتش عماد فقیه است . وی از مشایخ عرفا و شعرای کرمان در قرن هشتم هَ . ق . و معاصر خواجه حافظ شیرازی و امیر مبارزالدین و شاه شجاع بود. و این دو پادشاه نسبت به او اخلاص می ورزیدند. عماد فقیه در کرمان زاویه و خانقاهی داشت و با مقام فقاهت به سرودن اشعار می پرداخت . و بیشتر اشعاری که از او باقیست غزل می باشد. وی در سال ٧٧٢یا ٧٧٣ هَ . ق . در کرمان درگذشت و در خانقاه خود دفن شد. او را علاوه بر غزلیات، پنج مثنوی است که مشهورترین آنها یکی «محبت نامه ٔ بیدلان » و دیگری «مونس الابرار» و سه دیگر «محبت نامه » است . و یک نسخه از دیوان او که در حیات خودش در سال ٧٦٣ هَ . ق . با خط نسخ نوشته شده به شماره ٔ «١٨٢» در کتابخانه ٔ مدرسه ٔ سپهسالار موجود است . (از ریحانة الادب ج ٣ ص ١٢٩ از قاموس الاعلام ج ٥ ص ٣٢٠٦) (از تاریخ مغول عباس اقبال ص ٥٥٢). و نیز رجوع به مآخذ ذیل شود: حبیب السیر چ کتابخانه ٔ خیام ج ٣ ص ٣١٥ و ٥٢٠. الذریعه ٔ آقابزرگ طهرانی ج ٩ ص ٧٦٦. امتحان الفضلاء ج ١ ص ٣١٩. آتشکده ٔ آذر ص ١٢٠. رجال حبیب السیر ص ٨٣. نتایج الافکار ص ٤٦٥. تذکره ٔ حسینی ص ٢٠٧. زندگی عماد فقیه تألیف ناظرزاده ٔ کرمانی .
عمادالدین کرمانی . [ ع ِ دُدْ دی ن ِ ک ِ ] (اِخ ) (خواجه ...) محمود کرمانی، ملقب به عمادالدین . وزیر «اخی جوق » در آذربایجان . چون «جانی بیک خان » درگذشت پسرش «بیردی بیک خان » که حاکم آذربایجان بود به تختگاه پدر روانه شد. در این بین شخصی «اخی جوق » نام به مدد جمعی از امرای ملک اشرف بن تیمور تاش بن امیر چوپان (که به دست جانی بیک خان به قتل رسیده بود)، بر آذربایجان استیلا یافت و منصب وزارت خود را به این خواجه عمادالدین محمود کرمانی و امیر ابوبکربن خواجه علیشاه جیلانی داد. اما چندی بعددر سال ٧٥٩ هَ . ق . سلطان اویس بن امیر شیخ حسن بزرگ از بغداد لشکر کشیده اخی جوق را منهزم ساخت در نتیجه وزارت این دو تن نیز به نهایت رسید. (از دستور الوزراء خوندمیر ص ٣٣٧) (حبیب السیر چ خیام ج ٣ ص ٢٣٧).